Nguyên nhân đột quỵ ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là gì?

Theo các chuyên gia, đột quỵ là một sự cố xảy ra trong não hoặc các mạch máu của não. Khi các mạch máu bị tắc, không thể cung cấp đủ oxy và chất dinh dưỡng cho não. Điều này làm cho các vùng não bị thiếu máu và năng lượng, gây tổn thương hoặc thậm chí gây tử vong.
Theo thông tin từ Hội Đột quỵ Thế giới năm 2022, hàng năm trên toàn thế giới có hơn 12,2 triệu trường hợp mới về đột quỵ não, trong đó có hơn 16% trường hợp xảy ra ở người trẻ tuổi từ 15-49. Liên quan đến tử vong, hàng năm có khoảng 6,5 triệu ca, trong đó có hơn 6% là người trẻ.
Tại Việt Nam, theo Bộ Y tế, hàng năm ghi nhận thêm 200.000 ca mắc mới và 11.000 ca tử vong do đột quỵ. Tỷ lệ trẻ em và người trung niên bị đột quỵ chiếm 1/3 tổng số trường hợp. 
Tỷ lệ đột quỵ ở trẻ em đang tăng lên, chiếm khoảng 10 - 15%, và độ tuổi bị đột quỵ cũng trẻ hóa. Mỗi năm, tỷ lệ đột quỵ ở trẻ em tăng thêm 2%, và tỷ lệ ở nam giới cao gấp 4 lần so với nữ giới.
Nguy cơ đột quỵ ở trẻ em
Mặc dù ít phổ biến hơn so với người lớn, nhưng đột quỵ vẫn có thể xảy ra ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sinh non. Các nguyên nhân gây đột quỵ ở trẻ em cũng khác biệt so với người lớn và việc nhận biết và điều trị kịp thời là rất quan trọng để giảm thiểu hậu quả nghiêm trọng. Theo thông tin từ chuyên trang Healthy Children, trẻ sơ sinh có nguy cơ cao hơn các nhóm tuổi khác do mạch máu của trẻ rất mỏng manh, dễ bị chảy máu não. 
• Đặc biệt, trẻ sơ sinh cũng có khả năng máu đông kém hơn so với người lớn, điều này tạo điều kiện cho việc xảy ra đột quỵ trong những tuần gần khi sinh. 
• Các bệnh về máu như bệnh hồng cầu hình liềm, bệnh máu khó đông cũng là những nguyên nhân tiềm ẩn gây đột quỵ ở trẻ em.
• Không chỉ vậy, các bệnh di truyền ảnh hưởng đến mạch máu hoặc máu cũng là yếu tố tiềm ẩn gây đột quỵ ở trẻ em mọi lứa tuổi. 
• Chấn thương đầu hoặc cổ cũng có thể dẫn đến đột quỵ ở trẻ em trong một số trường hợp, nếu chúng làm tổn thương các mạch máu bên trong.
• Ngoài ra, hiếm khi nhưng nhiễm trùng cũng có thể gây hẹp các mạch máu trong não và dẫn đến đột quỵ. Trẻ em có vấn đề về tim cũng có nguy cơ mắc bệnh đột quỵ. 
• Đáng chú ý, xuất huyết não được xem là nguyên nhân chủ yếu trong những trường hợp đột quỵ cấp và tử vong nhanh chóng sau đó. 

>>> Cách Thay Đổi Cuộc Sống để Ngăn Chặn Đột Quỵ >>> Số ca tử vong do đột quỵ có thể tăng 50% vào năm 2050 >>> Thói quen xấu khi ngủ dậy có thể khiến bạn bị đột quỵ

Các triệu chứng thường gặp của đột quỵ ở trẻ em
Ở trẻ sơ sinh, có một số biểu hiện cảnh báo nguy cơ đột quỵ mà cha mẹ cần chú ý. Đó là:
• Cơn động kinh liên tục xảy ra ở một bộ phận của cơ thể, việc trẻ buồn ngủ trầm trọng đến mức không thức dậy để bú bình thường. Ngoài ra, trẻ có thể bị yếu hoặc cứng ở một bên cơ thể hoặc ở một cánh tay hoặc chân. Một số trẻ khác có thể bị chậm phát triển.
• Với trẻ nhỏ hơn, đột quỵ có thể biểu hiện dưới dạng tình trạng yếu đột ngột ở một bên mặt và cơ thể, hoặc không sử dụng được một bên cơ thể theo cách bình thường. 
• Ngoài ra, trẻ có nguy cơ đột quỵ cũng thường gặp phải tình trạng chóng mặt kèm theo các vấn đề về thăng bằng và đi lại khó khăn, hay cơn đau đầu xuất hiện đột ngột và rất dữ dội, khác với những cơn đau đầu thông thường của trẻ. 
• Nếu thấy trẻ liên tục ngã sang một bên, mất cảm giác ở một bên cơ thể hoặc khuôn mặt, khó khăn khi nói chuyện hoặc nói ngọng, không nói được từ nào hoặc từ ngữ vô nghĩa, cha mẹ cần lưu ý đưa con đi kiểm tra ngay lập tức Điều trị đột quỵ ở trẻ em
Trong một số trường hợp, điều trị khẩn cấp có thể ngăn chặn cơn đột quỵ trở nên tồi tệ hơn nếu chẩn đoán được thực hiện trong vòng những giờ đầu tiên sau khi cơn đột quỵ bắt đầu. Việc nhanh chóng nhận biết và can thiệp sẽ giúp giảm thiểu tổn thương não và cải thiện cơ hội phục hồi cho trẻ.
• Nếu trẻ bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ hoặc huyết khối tĩnh mạch, bác sĩ có thể sử dụng aspirin hoặc thuốc làm loãng máu để ngăn tình trạng bệnh nặng hơn hoặc xảy ra lần nữa. Việc sử dụng các loại thuốc này cần phải được theo dõi chặt chẽ để đảm bảo an toàn cho trẻ và hiệu quả trong điều trị.
• Đối với trẻ bị xuất huyết não, việc điều trị đòi hỏi sự can thiệp ngay lập tức và chính xác từ các chuyên gia y tế. Bác sĩ giải phẫu thần kinh sẽ phối hợp chặt chẽ với bác sĩ chuyên khoa để giúp chăm sóc trẻ. 
• Quá trình điều trị có thể bao gồm các phương pháp như phẫu thuật để loại bỏ huyết khối, giảm áp lực trong não và ngăn chảy máu tiếp tục. Bên cạnh đó, việc theo dõi và hỗ trợ chức năng thần kinh cũng rất quan trọng để giúp trẻ phục hồi sau cơn đột quỵ.
• Sau khi điều trị cấp cứu, việc theo dõi và điều chỉnh kế hoạch điều trị dài hạn cũng rất quan trọng. Bác sĩ sẽ tiếp tục theo dõi sức khỏe của trẻ và điều chỉnh liều lượng thuốc, các biện pháp hỗ trợ và liệu pháp vật lý nếu cần thiết để đảm bảo trẻ có cơ hội phục hồi tốt nhất. Cách giúp trẻ hồi phục sau cơn đột quỵ
Sau cơn đột quỵ, việc giúp trẻ hồi phục là một quá trình quan trọng và đòi hỏi sự chăm sóc kỹ lưỡng. Mặc dù não không lành lại dễ dàng hoặc hoàn toàn như các bộ phận khác của cơ thể, nhưng não của trẻ thường có khả năng thích nghi với những vết thương. Qua vật lý trị liệu, ngôn ngữ và hoạt động trị liệu, nhiều trẻ em có thể tiếp tục cải thiện sức khỏe trong khoảng 6 đến 12 tháng sau cơn đột quỵ.
Cũng giống như người lớn, trẻ em vẫn có nguy cơ tái phát đột quỵ, mặc dù tỷ lệ này thường thấp hơn. Điều này đặt ra một thách thức lớn đối với việc chăm sóc và quản lý sức khỏe cho trẻ sau khi họ trải qua cơn đột quỵ. Cha mẹ cần phải chú ý và giúp con cái tránh những tác nhân làm tăng nguy cơ đột quỵ ở tuổi trưởng thành, như huyết áp cao, cholesterol cao, tiểu đường, và các yếu tố khác.
Trong tương lai, việc nghiên cứu và áp dụng những phương pháp mới trong chẩn đoán và điều trị cho trẻ sau khi họ trải qua cơn đột quỵ sẽ giúp cải thiện kết quả điều trị và tăng cơ hội hồi phục cho các em. Đồng thời, việc tạo ra các chiến lược phòng ngừa dựa trên kiến thức khoa học sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ đột quỵ ở trẻ em, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống và sức khỏe cho thế hệ tương lai.