Ăn nhiều đồ ngọt có làm gan nhiễm mỡ không?

Xin chào anh Quyết, 
Gan nhiễm mỡ là tình trạng mà mỡ và chất béo thừa bắt đầu tích tụ trong tế bào gan, dẫn đến sự suy giảm khả năng hoạt động và chức năng. Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của gan nhiễm mỡ là do việc tiêu thụ cồn, đặc biệt là trong trường hợp tiêu thụ quá mức. 
Tuy nhiên, không chỉ có cồn là nguyên nhân duy nhất gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ. Chế độ ăn uống không cân đối cũng là nguyên nhân chính dẫn đến việc phát triển bệnh này. 
Ăn nhiều thực phẩm chiên rán, chứa nhiều chất béo và đường, cùng với thiếu hụt chất xơ và dinh dưỡng cần thiết có thể dẫn đến tích tụ mỡ trong gan. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp người tiêu thụ lượng thực phẩm không lành mạnh trong thời gian dài.
Ngoài ra, nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ không do cồn cũng có thể tăng lên do nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm di truyền, tình trạng tiểu đường, tiểu đường type 2, tiền sử gia đình, và tình trạng cân nặng quá mức.  Thực tế, việc ăn quá nhiều thực phẩm ngọt cũng khiến việc phát triển gan nhiễm mỡ thông qua một loạt cơ chế phức tạp. Các loại đường như sucrose, glucose và fructose được chuyển hóa thành glycogen và lưu trữ trong gan. 
Khi cơ thể cần năng lượng, gan giải phóng glucose vào máu bằng cách thủy phân glycogen. Khi tiêu thụ đường với lượng vừa phải, như khi ăn trái cây tươi, gan hoạt động hiệu quả trong việc chuyển hóa và điều tiết.
Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chứa sucrose, glucose và fructose có thể đẩy gan vào tình trạng hoạt động quá mức, dẫn đến tình trạng quá tải. Trong trường hợp cơ thể dư thừa năng lượng, gan sẽ chuyển đổi các đường này thành chất béo. Quá trình tích tụ chất béo này dẫn đến tình trạng gan nhiễm mỡ.
Đối với trường hợp của anh Quyết, anh nên ngay lập tức hạn chế ăn đồ ngọt. Thói quen tiêu thụ đồ ăn ngọt có khả năng gây ra một loạt vấn đề sức khỏe như thừa cân, béo phì và tiểu đường type 2. Nếu như calo không được giải phóng hết sẽ được tích trữ lại trong gan dưới dạng mỡ béo, gây ra tình trạng gan nhiễm mỡ.  Theo một nghiên cứu được đăng trên tạp chí Diabetes Investigation của Hiệp hội Nghiên cứu bệnh tiểu đường châu Á (AASD), đã chỉ ra rằng nhiều bệnh nhân mắc tiểu đường type 2 cũng bị gan nhiễm mỡ.
Chế độ ăn uống nhiều đường, nhiều tinh bột còn góp phần làm gia tăng tình trạng kháng insulin của cơ thể, dẫn đến tình trạng đường tích tụ trong máu. Sự tăng lượng insulin trong máu cũng dẫn đến sự tích tụ chất béo trung tính và axit béo trong gan.
Nếu tình trạng sức khỏe bình thường, lượng mỡ trong gan chỉ chiếm khoảng 3-5% trọng lượng cơ thể. Khi lượng mỡ vượt quá 5%, được coi là mức gan nhiễm mỡ nhẹ; từ 10-25% là mức vừa; và khi chỉ số này vượt qua 30%, người ta đánh giá là mức nặng của gan nhiễm mỡ.
Bệnh thường phát triển âm thầm, không có dấu hiệu rõ ràng, dễ dàng bị nhầm lẫn với nhiều bệnh khác. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể gây ra sự suy giảm chức năng của gan, nhiễm mỡ, xơ gan và nguy hiểm hơn là ung thư gan.
Nhiều người Việt Nam đang phải đối mặt với tình trạng gan nhiễm mỡ. Khoảng 20-35% số người bệnh sẽ phát triển thành gan mạn tính hoặc xơ gan. Hiện tại, chưa có một loại thuốc đặc trị cho bệnh gan nhiễm mỡ. 
Để bảo vệ sức khỏe gan, mọi người cần có sự quan tâm đến lượng đường được cung cấp cho cơ thể hàng ngày. Cần tuân thủ một chế độ ăn uống hợp lý, bao gồm việc tăng cường sự cung cấp chất xơ và tiêu dùng protein có chất lượng tốt.  Hạn chế việc tiêu thụ chất béo và duy trì cân nặng ở mức hợp lý cũng rất quan trọng. Lựa chọn ăn các loại trái cây tươi mát thay vì bánh ngọt, kem hay chè, cũng như giảm sự tiêu thụ đồ uống chứa đường là một phần thiếu yếu để bảo vệ gan.
Việc cắt giảm thực phẩm chứa đường tinh luyện như bánh mì, ngũ cốc ăn liền và nước sốt, cũng như hạn chế sử dụng rượu bia và tránh thói quen thức khuya cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ gan. 
Anh Quyết và mọi người cũng cần lưu ý, việc tiêm vaccine phòng viêm gan virus A, B và điều trị các tình trạng bệnh lý liên quan đến gan cũng có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ.