Đảng sâm – Nhân sâm của người nghèo

1. Cây thuốc đảng sâm là gì?
Đảng sâm là một cây thuốc được rất nhiều nước sử dụng, ở Việt Nam thì ngoài tên Đảng sâm, nó còn có tên gọi khác như là Đảng sâm bắc, Đẳng sâm, Hồng đằng sâm, ..
Đảng sâm là loại cây thân cỏ, dây leo, ưa sinh trưởng ở những vùng núi cao, râm mát. Cây có thời gian sinh trưởng khá dài, khi trưởng thành thường thành 1 bụi, tỏa nhánh dưới đất hoặc bám vào thân cây bên cạnh. Lá có hình thuôn như quả trứng, hoa màu xanh nhạt còn quả thì màu nâu, khá nhỏ. 
Bộ phận giá trị y tế nhất là củ. Củ màu nâu, hình dạng khá giống nhân sâm với các nhánh rễ phụ tỏa ra ở củ chính, khi trưởng thành, củ đảng sâm có thể to như ngón tay người lớn, chiều dài không cố định nhưng thường tầm 6-15cm. Đảng sâm thường được thu hoạch vào giai đoạn mùa đông và mùa xuân năm sau. Quá trình thu hoạch đảng sâm yêu cầu sự cẩn trọng, trước tiên, cần đảm bảo đào sâu tối thiểu 0,7 mét mà không gây tổn hại đến rễ cây. 
Sau đó, rửa sạch và ngâm nước qua đêm, sao cho khi đặt củ lên giàn hong gió thì thấy hơi nước bốc lên, như vậy là đạt. Tại thời điểm đó, củ sẽ khá mềm, bào mỏng thành từng lát dày 1-2mm, ngâm trong nước gừng để bớt tính hàn. 
Cuối cùng là bảo quản trong hộp lọ đậy kín, thoáng gió, khô ráo, để tránh mốc, mối, mọt.
2. Công dụng của đảng sâm
Để lý giải cho việc ví von đảng sâm là Nhân sâm của người nghèo. Trước tiên phải nói đến công dụng cơ bản của vị thuốc này:
• Theo Tây y: 
Đảng sâm chứa nhiều saponin – đây là chất có rất nhiều trong nhân sâm. Saponin là một trong những hợp chất có tác dụng chống viêm, chuyển hoá cholesterol xấu, kiểm soát lượng đường trong máu và tăng cường hệ miễn dịch. 
Ngoài ra, đảng sâm còn chứa rất nhiều vi chất bổ dưỡng cho sức khỏe như tinh dầu, các acid hữu cơ, chất đạm, chất béo, vitamin B1, vitamin B2
• Theo Đông y: 
Đảng sâm có vị ngọt, tính bình, thuộc vào kinh tỳ và phế. Có công dụng bổ khí, bổ trung, sinh tân, kiện tỳ, thích hợp cho những trường hợp tỳ vị hư nhược, khí hư, huyết hư, người mệt mỏi, suy nhược, ăn kém, và đại tiện lỏng… 
Ngoài bổ khí, đẳng sâm còn có công hiệu bổ huyết, nhất là trong trường hợp chữa tỳ vị. Trong các công thức thuốc truyền thống như tứ quân tử thang, Bát vị, Thập toàn đại bổ…, Đảng sâm có thể được sử dụng để thay thế hoặc kết hợp với Nhân sâm, đặc biệt là đối với những tình trạng như suy nhược, hư phế, hư tỳ, mệt mỏi. 
Để bạn đọc có thể hiểu trọn vẹn giá trị của đảng sâm, dưới đây là những công dụng cụ thể của vị thuốc này:
Gia tăng sức đề kháng, hỗ trợ hệ miễn dịch
Nhờ thành phần giàu các vi chất cần thiết cho sức khỏe, nên khi tiêu thụ đảng sâm thường xuyên, với liều lượng thích hợp, thì sẽ tăng sức đề kháng, bồi bổ sức khỏe, hỗ trợ tăng cân. Hỗ trợ tuần hoàn máu – bảo vệ hệ tim mạch
Saponin trong đảng sâm là hoạt chất chống viêm, hỗ trợ chuyển hóa cholesterol xấu, do đó, sử dụng đảng sâm sẽ góp phần thúc đẩy hệ tuần hoàn máu, giúp khí huyết lưu thông, giảm nguy cơ những bệnh liên quan đến xơ vữa động mạch hay máu nhiễm mỡ.
Việc máu lưu thông là tiền đề quan trọng để giảm những bệnh liên quan đến huyết áp, tim mạch. Nhờ đó, hạn chế nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, hay tăng/hạ huyết áp. Do vậy, không quá khi nói rằng, đảng sâm còn bảo vệ trái tim của người dùng. 
Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Một trong những công dụng nổi trội của đảng sâm trong đông y chính là kiện tỳ ích khí, chữa chứng kém ăn, đại tiện lỏng. 
Quả thực vậy, các dưỡng chất có lợi trong đảng sâm giúp hệ tiêu hóa được hỗ trợ tích cực và trở nên khỏe mạnh hơn. Đặc biệt là với các trường hợp có hoạt động tiêu hoá kém, xuất hiện các triệu chứng như chướng bụng, đầy hơi, ăn không tiêu hoặc bị các bệnh lý liên quan như viêm đại tràng, dạ dày, hội chứng ruột kích thích,…
Công dụng kháng viêm
Như đã nói, đảng sâm rất dồi dào saponin, đây là hoạt chất chống viêm rất mạnh mẽ. Do vậy, sử dụng đảng sâm trong một số bài thuốc còn có mục tiêu là tiêu diệt một số vi khuẩn như tụ cầu khuẩn, khuẩn đại tràng, trực khuẩn lao,... hỗ trợ cho quá trình hồi phục nhanh hơn của các vết thương.
3. Những người nên sử dụng đảng sâm
Với công dụng như vậy, đảng sâm rất phù hợp trong những tình trạng sau:
• Mới ốm dậy, cơ thể cần được bồi bổ
• Kém ăn, chán ăn, tiêu hóa kém, ăn không ngon miệng
• Tăng/hạ huyết áp, cholesterol trong máu cao, những bệnh nhân đang điều trị tim mạch
• Đang điều trị những bệnh liên quan đến viêm loét, vết thương hở
• Thường xuyên bị căng thẳng, lo âu, áp lực, khó ngủ, mất ngủ, ngủ không ngon. 4. Lưu ý khi sử dụng
Với cương vị là một vị thuốc, thì dù mang những lợi ích tốt đến đâu, đảng sâm cũng luôn luôn phải được sử dụng một cách chính xác và phù hợp mới phát huy được hiệu quả cao nhất, và tránh những tác dụng phụ không mong muốn.  Một số lưu ý khi dùng: 
• Hãy luôn ghi nhớ, đảng sâm là thuốc, do vậy cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng. Đồng thời, quá trình sử dụng nếu có bất kỳ triệu chứng bất thường nào, cần ngưng dùng và đến cơ thể y tế ngay để được kiểm tra.
• Do hình thái khi sử dụng là dạng đã thái lát, nên sẽ tiềm ẩn nguy cơ hàng nhái, hàng kém chất lượng. Do vậy cần mua dược liệu ở những cơ sở chính thống, uy tín, có nguồn gốc rõ ràng.
• Sử dụng đúng liều lượng, đúng bài thuốc đã được bác sĩ chỉ định, không được có tình trạng lạm dụng hay tự điều chỉnh thêm bớt vị thuốc khác. Đảng sâm là dược liệu đông y, do vậy, người dùng hãy kiên trì sử dụng thì mới đem lại hiệu quả, tuyệt đối không vì sốt ruột mà tăng liều lượng.
• Phụ nữ có thai và cho con bú nên là tham vấn ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
• Cần kết hợp sử dụng thuốc cùng với việc thực hiện một chế độ ăn uống, luyện tập và nghỉ ngơi đảm bảo khoa học, hợp lý.