Nên làm gì khi có dấu hiệu đột quỵ não?

Đột quỵ não là gì?

Đột quỵ não, hay còn gọi là tai biến mạch máu não ở người cao tuổi xảy ra khi lượng máu cung cấp lên não bị gián đoạn đột ngột, não không được cung cấp đủ oxy. Mặc dù có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến đột quỵ, nhưng nguyên nhân thường là do tắc nghẽn nhanh chóng các động mạch dẫn đến não.

Tùy thuộc vào vị trí của động mạch máu bị vỡ hoặc bị tắc, bạn có thể bị thương tật tạm thời hoặc vĩnh viễn. Đột quỵ có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động, lời nói và khả năng phối hợp của bạn. Nó cũng có thể dẫn đến tổn thương não.

Nguyên nhân của đột quỵ là gì?

Đột quỵ xảy ra bất cứ lúc nào não không nhận đủ lưu lượng máu và oxy. Điều này xảy ra do mạch máu bị tắc hoặc vỡ. Ngoài ra, có nhiều loại đột quỵ và có nhiều nguyên nhân khác nhau.

Động mạch bị tắc nghẽn: Với đột quỵ do huyết khối/tắc mạch, các động mạch bị tổn thương do tích tụ cholesterol và chất béo hoặc xơ vữa động mạch. Với nhiều chất tích tụ trong động mạch, máu không thể lên não.

Nhịp tim không đều: Đột quỵ tắc mạch thường xảy ra do nhịp tim không đều. Tim chịu trách nhiệm bơm máu qua động mạch lên não.

Huyết áp cao (tăng huyết áp): Huyết áp cao hoặc tăng huyết áp có thể dẫn đến tắc nghẽn động mạch cảnh hoặc đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

Mạch máu yếu và vỡ: Mạch máu yếu hoặc vỡ dẫn đến phình động mạch thường dẫn đến đột quỵ xuất huyết dưới nhện. Động mạch cảnh bị suy yếu cũng có thể khiến bệnh nhân có nguy cơ bị đột quỵ.

Cao tuổi tăng nguy cơ đột quỵ: Trên thực tế, Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ ước tính rằng khả năng bị đột quỵ tăng gấp đôi sau mỗi 10 năm sau khi một người bước sang tuổi 55.

Các triệu chứng của đột quỵ là gì?

Hiểu các triệu chứng của đột quỵ là rất quan trọng, vì nó có thể giúp bạn phát hiện bệnh sớm và chữa trị. Phát hiện sớm có thể đảm bảo rằng bạn hoặc người thân của bạn nhận được sự chăm sóc y tế cần thiết để ngăn ngừa tổn thương suốt đời.

Một số triệu chứng phổ biến nhất của đột quỵ bao gồm:
- Đột ngột bị tê hoặc yếu
- Mất phối hợp hoặc chóng mặt
- Mệt mỏi hoặc không phản ứng
- Khó nói hoặc hiểu
- Suy giảm nhận thức
- Mờ hoặc mất thị lực
- Nhức đầu dữ dội
- Không có khả năng xác định vật thể
- Không có khả năng đọc hoặc viết
- Không thể nuốt
- Buồn nôn hoặc nôn mửa

Một số bệnh nhân cũng có thể bị đột quỵ nhẹ, được gọi là đột quỵ do thiếu máu cục bộ, trước khi bị đột quỵ nghiêm trọng hơn. 

Cách kiểm tra xem có dấu hiệu đột quỵ không?

MẶT: Kiểm tra xem da mặt có bị chảy xuống không
CÁNH TAY: Kiểm tra xem một trong hai cánh tay có bị yếu hoặc tê không.
LỜI NÓI:  Kiểm tra xem khi nói có bị líu lưỡi không.

Nên làm gì khi có dấu hiệu đột quỵ não?

Điều quan trọng là phải được điều trị y tế ngay lập tức khi phát hiện dấu hiệu đột quỵ. Đột quỵ có thể đe dọa tính mạng. Nếu các bác sĩ cấp cứu xác định rằng đột quỵ do thiếu máu cục bộ hoặc các loại đột quỵ khác là nguyên nhân gây ra các triệu chứng của bạn, họ sẽ bắt đầu điều trị ngay lập tức.

Họ có thể bắt đầu truyền dịch đồng thời gắn bạn vào máy thở oxy. Nếu bạn mắc phải các căn bệnh nền khác chẳng hạn như tăng huyết áp hoặc lượng đường cao, họ có thể bắt đầu dùng thuốc. Nếu đột quỵ là do cục máu đông trong động mạch, họ cũng sẽ tiêm thuốc làm loãng máu.

Sau khi áp dụng tất cả các phương pháp trên, phẫu thuật sẽ được tiến hành để loại bỏ cục máu đông khỏi vị trí của nó. Phẫu thuật cắt bỏ nội mạc động mạch cảnh loại bỏ sự tích tụ cholesterol từ các động mạch. Phẫu thuật não cũng có thể cần thiết nếu cục máu đông ở trong não. Ống đỡ động mạch cũng có thể được sử dụng để giữ cho các động mạch mở để máu lưu thông hiệu quả.

Sau khi đột quỵ được điều trị, bệnh nhân sẽ được phục hồi chức năng và trị liệu toàn diện. Bạn có thể uống thuốc trong nhiều tháng, hoặc thậm chí suốt đời. Vật lý trị liệu cũng thường được sử dụng để tập luyện cho các cơ của cơ thể cách di chuyển và vận động. Nếu bệnh nhân đột quỵ bị líu lưỡi, các bác sĩ sẽ đưa ra liệu pháp ngôn ngữ. Việc đưa bệnh nhân vào một trung tâm đột quỵ toàn diện có thể có ích trong vài tuần đầu điều trị. Ngoài ra, một số bệnh nhân có thể chọn tham gia thử nghiệm lâm sàng.

Cách chẩn đoán đột quỵ

Nhiều người cao tuổi biết rằng họ đã bị đột quỵ khi đến bệnh viện kiểm tra. Nếu bạn có dấu hiệu, triệu chứng, bác sĩ sẽ tiến hành các xét nghiệm bổ sung để xác định khả năng bị đột quỵ.

Điều đầu tiên là hoàn thành một bài kiểm tra thể chất. Bác sĩ sẽ tìm kiếm bất kỳ dấu hiệu nhầm lẫn hoặc khuyết tật nào, cũng như kiểm tra chức năng tâm thần của bạn.

Bác sĩ sẽ yêu cầu bạn thực hiện 1 số kiểm tra như chụp CT, chụp mạch, siêu âm tim, siêu âm Doppler, điện tâm đồ hoặc kiểm tra theo dõi nhịp tim. Cũng có khả năng bác sĩ y khoa của bạn sẽ tiến hành xét nghiệm máu để kiểm tra mức độ đột quỵ. Những xét nghiệm này có thể xác định huyết áp, mức cholesterol, bệnh tiểu đường và thời gian đông máu của bạn.

Thuốc điều trị đột quỵ

Có khả năng thuốc sẽ là một phần trong quá trình điều trị và phục hồi chức năng đột quỵ của bạn. Các loại thuốc thông thường sẽ bao gồm:

- tPA (chất kích hoạt plasminogen mô): Thuốc tPA thường được gọi là thuốc tiêu cục máu đông. Chúng được sử dụng để điều trị ngay lập tức các triệu chứng đột quỵ bằng cách phá vỡ cục máu đông.
- Thuốc kháng tiểu cầu: Thuốc kháng tiểu cầu liên kết máu lại với nhau, có thể làm giảm chảy máu.
- Thuốc chống đông máu: Thuốc chống đông máu có thể ngăn hình thành cục máu đông mới hoặc cục máu đông hiện cól.
- Thuốc huyết áp: Thuốc huyết áp được sử dụng để giảm huyết áp. Họ có thể bao gồm A.C.E. thuốc ức chế, A.R.B., thuốc chẹn beta hoặc thuốc chẹn canxi.
- Thuốc cholesterol: Thuốc cholesterol có thể được sử dụng để giảm mức cholesterol để ngăn ngừa sự tích tụ.
- Thuốc không kê đơn: Một số loại thuốc không kê đơn, như Aspirin, có thể được khuyên dùng để giảm nguy cơ đột quỵ.

Bác sĩ sẽ giúp bạn chọn một kế hoạch dùng thuốc phù hợp với bạn và nhu cầu cá nhân của bạn. Điều quan trọng là phải làm theo hướng dẫn liều lượng thuốc một cách cẩn thận và luôn biết những gì bạn đang dùng. Bạn cũng nên tránh trộn thuốc với thuốc không kê đơn mà không hỏi ý kiến ​​bác sĩ trước.

Hãy chú ý đến những dấu hiệu của đột quỵ để có cách xử trí hợp lý, kịp thời tránh để lâu sẽ gặp những hậu xấu khó lường.