Hiện nay, bệnh lý tăng huyết áp(THA) là một trong những bệnh không lây nhiễm có nguy cơ tử vong cao nhất. Việc duy trì một lối sống lành mạnh và một chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp hạn chế được các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra, làm giảm gánh nặng bệnh tật cho chính mình và cho những người xung quanh. Vì vậy việc lựa chọn thực phẩm sử dụng hằng ngày là rất quan trọng.
1. Tăng huyết áp là gì?
Tăng huyết áp là khi huyết áp tâm thu ≥ 140mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90mmHg.
Tăng huyết áp (THA) chiếm tỉ lệ cao trong các bệnh tim mạch. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỉ lệ THA chiếm 3 - 18% dân số thế giới. Theo Thông tư số 21/2018/TT-BYT của Bộ Y tế Việt Nam, đánh giá tỷ lệ người mắc bệnh tăng huyết áp tại Việt Nam như sau: Trong độ tuổi từ 20 đến 79, tỷ lệ người mắc tăng huyết áp ở Việt Nam là khoảng 25,1% (tương đương với khoảng 15,2 triệu người).
THA là nguyên nhân gây tử vong 7,1 triệu người, chiếm 4,5% gánh nặng bệnh tật toàn cầu.
Tăng huyết áp - Gánh nặng bệnh tật
2. Vai trò của dinh dưỡng trong điều trị THA
• Dinh dưỡng đúng làm hạn chế tăng huyết áp, duy trì được huyết áp mục tiêu và giúp làm ổn định huyết áp (huyết áp mục tiêu cần đạt là < 130/80 mmHg và người bệnh vẫn dung nạp được theo quy định của Hội Tim mạch Việt Nam).
• Giảm tối đa nguy cơ tim mạch như: xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, đột quỵ…
Một số lời khuyên khi lựa chọn thực phẩm Thực phẩm nên dùng:
• Nhóm tinh bột: nên ăn các loại gạo lứt, gạo lật, gạo xay xát dối
• Ăn thêm nhiều rau xanh để tăng cường chất xơ. Chất xơ đóng vai trò giúp giảm tốc độ hấp thu chất béo xấu, tạo cảm giác no lâu, giảm hấp thu đường huyết sau ăn
• Ăn nhiều hoa quả, nhất là các loại quả có nhiều kali như: hồng xiêm, chuối tiêu, cam, táo, nho, thanh long, ổi...
• Nên dùng các loại dầu thực vật: dầu lạc, dầu vừng, dầu oliu…
• Sử dụng các sản phẩm chứa nhiều omega - 3: cá hồi,cá thu,... Thực phẩm hạn chế dùng:
Hạn chế muối: Tối đa 3g muối/ngày tương tương với 15ml nước mắm.
- Tránh dùng thực phẩm có chứa nhiều muối như: các món kho rim, dưa muối, cà muối, mắm tép, thịt hộp, cá hộp, giò chả,xúc xích, pate...
- Khi chế biến thực phẩm nên nấu nhạt hoặc chọn món luộc, hấp.
- Giảm bớt gia vị trong chế biến thức ăn.Hạn chế chấm muối, nước mắm trong bữa ăn
Muối - kẻ thù của Tăng huyết áp
Hạn chế các phủ tạng động vật như: lòng lợn, tim, gan, bầu dục…
Hạn chế các thực phẩm có nhiều mỡ: thịt mỡ, da gà…
Hạn chế dùng các chất kích thích như: cà phê, rượu, bia, thuốc là…
Duy trì cân nặng ở mức ở hợp lý
Không để tăng cân quá mức đặc biệt ở người thừa cân béo phì
Vận động hợp lý hàng ngày như: đi bộ, đạp xe, đi lên xuống cầu thang thay cho thang máy, tập các môn thể thao nhẹ nhàng như: YoGa, dưỡng sinh, khí công…
Như vậy, bệnh nhân tăng huyết áp vẫn có thể sống hoàn toàn khỏe mạnh nếu duy trì chế độ điều trị kết hợp dinh dưỡng hợp lý và một chế độ luyện tập đúng. Bạn cần theo dõi huyết áp thường xuyên hoặc thăm khám bác sĩ để có một cơ thể khỏe mạnh.
