Những hiểu nhầm về HPV và vaccine phòng ngừa HPV

Có một sự gia tăng đáng kể trong nhu cầu chủng ngừa HPV trong giới trẻ ngày nay. Nhiều người không chỉ chủ động bảo vệ bản thân mình bằng cách tiêm vaccine mà còn chia sẻ sự chăm sóc này với gia đình, người yêu, vợ, chồng. 
Mặc dù vậy, tỷ lệ chủng ngừa vẫn duy trì ở mức thấp, chủ yếu do nhiều người vẫn chưa hiểu rõ về vai trò quan trọng của các mũi tiêm hoặc gặp phải sự hiểu lầm về virus này.
Tại cuộc họp thường niên của Hiệp hội Nghiên cứu Ung thư Mỹ năm 2023, các nhà khoa học đã nhấn mạnh vấn đề này, bàn luận về sự thiếu nhận thức đối với mối liên hệ giữa HPV và khả năng gây ung thư. 
Đáng chú ý là 70,2% số người được hỏi cho biết họ có thông tin về mối liên hệ giữa virus này và ung thư cổ tử cung, nhưng lại không biết đến các nguy cơ về ung thư hậu môn, dương vật, hầu họng...
Những hiểu lầm “lan rộng” về HPV
HPV lây nhiễm ở những người không chung thủy
Đường truyền chủ yếu của HPV thường thông qua hoạt động tình dục hoặc tiếp xúc da kề da trong khu vực sinh dục. Mặc dù vậy, virus cũng có khả năng lây truyền thông qua việc sử dụng chung vật dụng cá nhân, qua đường chuyển từ mẹ sang con (với nguy cơ thấp hơn), và có thể xâm nhập cơ thể thông qua những vết thương nhỏ, tiếp xúc với vật dụng chứa dịch tiết cơ thể như đồ lót, hoặc thậm chí tiếp xúc với tổn thương như vết thương loét hoặc vết thương chảy máu... Vì vậy, nguy cơ lây nhiễm HPV vẫn tồn tại, thậm chí trong các mối quan hệ tình dục chung thủy. Điều quan trọng là virus này có thể tồn tại âm thầm trong cơ thể nhiều năm mà không hề xuất hiện triệu chứng. Do đó, việc phát hiện người tình của bạn nhiễm virus không có thể là bằng chứng chắc chắn về việc họ đã ngoại tình.
HPV ít phổ biến, hiếm lây nhiễm
Ngược lại với quan điểm rằng HPV là hiếm gặp, thực tế là nhiễm HPV rất phổ biến. Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), có ít nhất 4 trong số 5 phụ nữ 50 tuổi trở lên đã mắc phải virus này ít nhất một lần trong cuộc đời.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tổng hợp và đánh giá tỷ lệ nhiễm HPV trong nam giới từ năm 1995 đến 2022. Theo đó, tỷ lệ lưu hành chung của các chủng virus HPV trên toàn cầu là 31%, và nhóm HPV nguy cơ cao là 21%. 
Trong số này, HPV-16 là chủng phổ biến nhất, chiếm 5%, tiếp theo là HPV-6 với tỷ lệ 4%.
Virus chỉ lưu hành ở nhóm trẻ tuổi
Ngay cả trong nhóm những người duy trì quan hệ tình dục, việc nhiễm HPV có thể xảy ra ở mọi độ tuổi. Tuy nhiên, có đến 80% người trưởng thành khỏe mạnh có khả năng tự đào thải HPV, điều này giúp họ không phải trải qua bất kỳ triệu chứng bệnh nào. Đối với những người không thể tự đào thải mầm bệnh, có rủi ro cao hơn về các bệnh lý tiền ung thư hoặc ung thư. HPV có khả năng tồn tại trong cơ thể nhiều năm và có thể lây truyền cho người khác, ngay cả khi họ duy trì một mối quan hệ chung thủy trong thời gian dài hoặc không tham gia hoạt động tình dục trong một khoảng thời gian dài.
Vaccine chỉ dành cho nữ giới
Nhiều quan điểm đã lạc quan rằng vaccine HPV chỉ là cần thiết cho nữ giới để ngăn chặn các bệnh lý ảnh hưởng đến cổ tử cung và các vấn đề phụ khoa, trong khi nam giới không cần phải tiêm ngừa. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng HPV có thể lây nhiễm cả ở nam và nữ, có khả năng gây ra các bệnh lý tương đương ở cả hai giới. Theo thống kê của CDC Mỹ, HPV liên quan đến hơn 42.000 trường hợp ung thư, trong đó có khoảng 18.300 trường hợp ở nam giới. Trong số này, hơn 90% ca ung thư hậu môn, hơn 60% ca ung thư dương vật và hơn 70% ca ung thư vòm họng được ghi nhận có liên quan đến HPV. 
Đặc biệt, chủng HPV-16 và 18, chủ yếu gây ung thư cổ tử cung ở nữ giới, cũng đóng góp đến 90% trường hợp ung thư hậu môn ở nam giới.
Vaccine có tác dụng phụ nghiêm trọng, gây vô sinh
Cũng theo thông tin từ CDC Mỹ, vaccine HPV đã được chứng minh là an toàn và hiệu quả. Các mũi tiêm ngừa có thể gây ra một số tác dụng phụ nhẹ như đau, đỏ hoặc sưng ở chỗ tiêm, sốt, đau cơ, mệt mỏi... với tỷ lệ dưới 10%. Nguy cơ của các phản ứng nghiêm trọng là rất hiếm, thấp hơn dưới 0,01%. Đặc biệt, vaccine không gây ra các vấn đề liên quan đến khả năng sinh sản và ngược lại, nó giúp ngăn ngừa một số vấn đề có thể xuất phát từ khả năng mang thai và sinh con, do giảm nguy cơ tiền ung thư hoặc ung thư.
Tiêm vaccine sẽ không bị lây nhiễm virus
Những người đã tiêm ngừa có thể tận hưởng mức độ bảo vệ lên đến 94% khỏi nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao được bao gồm trong vaccine. Tuy nhiên, do có một số chủng virus không được bao gồm trong vaccine, vì vậy việc duy trì sự phòng bệnh bằng cách thực hiện các biện pháp như khám định kỳ và tầm soát ung thư vẫn là quan trọng để phát hiện nguy cơ sớm. Theo khuyến cáo, phụ nữ nên thực hiện các xét nghiệm tầm soát ung thư cổ tử cung từ 21 tuổi trở lên, đặc biệt nếu đã có quan hệ tình dục. Các phương pháp tầm soát bao gồm tế bào học được thực hiện mỗi 2 năm một lần nếu kết quả âm tính; 3 năm một lần với xét nghiệm HPV nếu kết quả âm tính; và bộ đôi tế bào học và HPV lặp lại mỗi 5 năm một lần nếu kết quả là âm tính.
Đối với nam giới, cần sử dụng bao cao su và thực hành quan hệ tình dục an toàn, cũng như tránh quan hệ với nhiều đối tác tình dục cùng một lúc. Ngoài ra, duy trì một lối sống lành mạnh với chế độ dinh dưỡng khoa học, vận động thể dục thường xuyên cũng là yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe.