WHO Cảnh Báo Dịch Sốt Xuất Huyết Tăng Cao: Nguy Cơ Đại Dịch Tái Bùng Phát

1. WHO phát cảnh báo toàn cầu: Dịch sốt xuất huyết đang gia tăng mạnh
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa đưa ra cảnh báo nghiêm trọng về sự gia tăng đáng lo ngại của dịch sốt xuất huyết trên phạm vi toàn cầu trong năm 2025. Theo báo cáo mới nhất, trên 100 quốc gia đã ghi nhận các ca nhiễm sốt xuất huyết với tổng số ca lên đến gần 5 triệu người, tăng đột biến so với cùng kỳ năm trước.
Châu Á, châu Mỹ Latinh và Đông Nam Á – trong đó có Việt Nam – được xem là điểm nóng, nơi có nguy cơ bùng phát dịch quy mô lớn do khí hậu nóng ẩm và mật độ dân cư cao.
2. Nguyên nhân sốt xuất huyết gia tăng theo WHO
WHO nhận định, nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng số ca mắc sốt xuất huyết năm 2025 bao gồm:
• Biến đổi khí hậu: Nhiệt độ tăng cao, mưa bất thường tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi Aedes – trung gian truyền bệnh – phát triển mạnh.
• Đô thị hóa nhanh, thiếu kiểm soát vệ sinh môi trường: Các khu vực tập trung rác thải, nước đọng là nơi muỗi sinh sôi.
• Hệ thống y tế quá tải, thiếu vắc xin phổ biến: Một số quốc gia vẫn chưa có chương trình tiêm chủng mở rộng cho bệnh sốt xuất huyết.
• Lây truyền chéo giữa các chủng virus: Khi nhiễm nhiều lần với các chủng khác nhau, nguy cơ biến chứng và tử vong cao hơn. 3. Dấu hiệu cảnh báo mắc sốt xuất huyết
Người dân cần theo dõi sát các triệu chứng nghi ngờ sốt xuất huyết, nhất là trong mùa mưa:
Triệu chứng sớm:
• Sốt cao đột ngột (39–40°C)
• Đau đầu, đau hốc mắt, mỏi cơ, đau khớp
• Phát ban hoặc nổi mẩn
Triệu chứng nặng:
• Chảy máu cam, chảy máu chân răng
• Xuất huyết dưới da (dấu chấm đỏ, bầm tím bất thường)
• Nôn ói nhiều, đau bụng dữ dội
• Mệt mỏi, lừ đừ, tụt huyết áp – dấu hiệu sốc
 Không nên tự ý dùng thuốc hạ sốt chứa aspirin hoặc ibuprofen, vì có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết nặng.
4. WHO khuyến cáo: Hành động ngay để phòng ngừa dịch bệnh
WHO nhấn mạnh rằng cộng đồng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết, trong đó có:
Diệt muỗi – Diệt lăng quăng:
• Đậy kín các dụng cụ chứa nước
• Vệ sinh mái nhà, máng xối, bể nước
• Không để nước đọng quanh nhà (lọ hoa, lon, chai…)
Phòng muỗi đốt:
• Mặc quần áo dài tay, ngủ màn kể cả ban ngày
• Sử dụng kem/chai xịt chống muỗi
• Phun hóa chất diệt muỗi định kỳ tại khu vực có nguy cơ cao
Theo dõi sức khỏe và đi khám sớm:
• Đặc biệt với trẻ nhỏ, người già, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh nền
• Không tự ý điều trị tại nhà nếu có dấu hiệu nặng 5. Việt Nam nằm trong vùng nguy cơ cao
Tại Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm đến nay (2025), cả nước đã ghi nhận hơn 125.000 ca mắc sốt xuất huyết, trong đó có hàng trăm ca nặng và hàng chục ca tử vong. TP.HCM, Hà Nội, Khánh Hòa, Đồng Nai, Cần Thơ là những địa phương có số ca tăng nhanh.
Cục Y tế Dự phòng đã phối hợp với WHO để triển khai các chiến dịch truyền thông phòng chống sốt xuất huyết, tăng cường giám sát dịch tễ và tổ chức phun hóa chất diện rộng tại các điểm nóng.
6. Vắc xin sốt xuất huyết: Đã có nhưng chưa phổ biến
Hiện một số loại vắc xin phòng sốt xuất huyết đã được phê duyệt tại một số quốc gia (ví dụ: Dengvaxia, Qdenga), tuy nhiên:
• Không phải ai cũng được tiêm: Một số vắc xin chỉ hiệu quả cho người từng mắc sốt xuất huyết
• Chưa được triển khai phổ cập tại Việt Nam WHO và Bộ Y tế Việt Nam đang nghiên cứu lộ trình đưa vắc xin phù hợp vào chương trình tiêm chủng tương lai.
Hành động ngay hôm nay để bảo vệ cộng đồng
Dịch sốt xuất huyết đang có xu hướng gia tăng mạnh mẽ và khó kiểm soát, không chỉ là vấn đề của riêng cơ quan y tế mà cần sự tham gia của toàn xã hội. WHO đã cảnh báo, việc chủ động phòng chống là yếu tố then chốt để tránh những hậu quả đáng tiếc.
Hãy giữ gìn môi trường sống sạch – không có muỗi, không có bệnh!
Phát hiện sớm – điều trị đúng – bảo vệ sức khỏe cả gia đình!