Vitamin C: Dùng thế nào để không hại thận?

Vitamin C hay còn gọi là axit ascorbic, là một dưỡng chất quan trọng đối với cơ thể con người. Nó có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ quá trình hấp thụ sắt từ thực phẩm, giúp chữa lành vết thương và bầm tím trên da, cũng như hỗ trợ quá trình sửa chữa xương. 
Việc duy trì mức độ cân bằng vitamin C trong cơ thể là rất quan trọng để đảm bảo sức khỏe và sự phát triển bình thường của cơ thể.
Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), lượng vitamin C cần thiết cho nam giới trưởng thành là khoảng 90 mg mỗi ngày, trong khi đối với nữ giới thì mức này là khoảng 75 mg mỗi ngày. Đối với những người hút thuốc, nhu cầu về lượng vitamin C có thể tăng thêm khoảng 35 mg mỗi ngày, do thuốc lá có thể làm tăng căng thẳng oxy hóa và giảm mức độ hấp thụ của vitamin C.
Thận có vai trò quan trọng trong việc lọc vitamin C thừa ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, nếu thận không hoạt động bình thường hoặc nếu người tiêu dùng thường xuyên tiêu thụ lượng vitamin C cao, có thể gây ra một số nguy cơ với sức khỏe. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc tiêu thụ lượng vitamin C cao có thể gây hại cho người bệnh thận mạn, và việc này cần được quan tâm và kiểm soát.
Một đánh giá năm 2023 của Đại học Y Phần Lan đã chỉ ra rằng vitamin C có thể có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa cho người mắc bệnh thận mạn tính. Người đang chạy thận nhân tạo cũng có thể được khuyến nghị bổ sung vitamin C để hỗ trợ quá trình điều trị và duy trì sức khỏe. 
Tuy nhiên, một đánh giá khác năm 2021 tại Phần Lan đã ghi nhận rằng việc lọc máu có thể làm giảm 67% mức độ trung bình của vitamin C trong cơ thể của những người tham gia. Vitamin C và ảnh hưởng đến sức khỏe thận
Vitamin C có thể được chuyển hóa thành oxalate, chất này cũng được lọc qua thận. Thận của người mắc bệnh này mạn tính không còn khả năng lọc chất thải hiệu quả, có thể tích tụ oxalate trong cơ thể, dẫn tới sỏi thận, viêm, suy thận. Do đó, việc tiêu thụ vitamin C ở mức độ cao có thể tạo ra áp lực lớn đối với chức năng của thận.
Vitamin C liều cao làm tăng nguy cơ sỏi thận, phổ biến nhất là canxi oxalate. Lượng vitamin C từ thực phẩm không có khả năng gây ra tình trạng này, nhưng cần lưu ý khi bổ sung bằng thực phẩm chức năng. Để giảm nguy cơ sỏi thận, Viện Sức khỏe Quốc gia (NIH) khuyến nghị người lớn tiêu thụ không quá 2.000 mg vitamin C mỗi ngày.
Tuy nhiên, không phải tất cả mọi người đều phải hạn chế vitamin C. Với người bệnh ung thư thận, vitamin C có thể có tác động tích cực. Theo một đánh giá năm 2022 của các nhà nghiên cứu Trung Quốc, tăng cường ăn rau và vitamin C có liên quan đến giảm nguy cơ ung thư thận.
Một phân tích tổng hợp năm 2015 cũng đánh giá người có lượng vitamin C hấp thụ cao hơn thì nguy cơ ung thư thận thấp hơn. Nghiên cứu năm 2019 tại Mỹ còn cho thấy bổ sung vitamin C có thể tăng hiệu quả của hóa trị ở người bệnh ung thư thận mà không làm tăng các tác dụng phụ. Tuy nhiên, Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI) khuyến nghị không nên dùng vitamin C liều cao cho bệnh nhân ung thư thận vì có thể gây hại nhiều hơn. Do đó, việc sử dụng vitamin C trong điều trị ung thư thận cần được theo dõi và điều chỉnh dưới sự giám sát của các chuyên gia y tế.
Cơ thể không thể tự sản xuất vitamin C mà phải hấp thu từ thực phẩm hoặc chất bổ sung. Chất dinh dưỡng này được tìm thấy khắp cơ thể nên các chuyên gia sức khỏe thường sử dụng nồng độ vitamin C trong máu để đánh giá lượng vitamin của mỗi người. 
Nhiều loại trái cây và rau quả giàu vitamin C như ớt chuông đỏ và xanh, dâu tây, kiwi, cam, bưởi, khoai tây, cà chua, bắp cải, súp lơ... Người không nhận đủ vitamin C qua chế độ ăn uống nên tham khảo ý kiến của bác sĩ về việc bổ sung vitamin C phù hợp, tránh nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe thận.