Các bước sơ cứu khẩn cấp khi bị hạ canxi máu tại nhà
- Thứ sáu - 17/11/2023 17:19
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Hạ canxi máu là tình trạng có thể xảy ra với bất kỳ ai, đặc biệt là những người có chế độ dinh dưỡng không cân đối hoặc có các vấn đề sức khỏe liên quan đến canxi. Hạ canxi máu cực kỳ nguy hiểm có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nếu không được xử lý kịp thời.
Sơ cứu người bị hạ canxi máu
Khi phát hiện trường hợp người bị hạ canxi máu, người xung quanh cần giữ bình tĩnh và đưa bệnh nhân vào chỗ thoáng mát để nghỉ ngơi. Việc vỗ nhẹ hai bên má bệnh nhân giúp giữ cho bệnh nhân tỉnh táo.
• Nếu bệnh nhân ngất lâu, có thể thử ấn huyệt nhân trung ở giữa mũi và miệng để kích thích bệnh nhân tỉnh lại.
• Nếu trong đồ đạc của bệnh nhân có mang theo viên canxi dạng sủi, cần pha 1 viên vào 1 cốc nước và đợi thuốc tan hết trước khi đưa cho bệnh nhân uống.
• Nếu hai hàm răng của bệnh nhân cứng lại không mở ra được, cần dùng thìa bón vào miệng hoặc vỗ mạnh hai bên má (không phải là tát) để giúp bệnh nhân tỉnh lại và uống thuốc.
• Nếu bệnh nhân không mang theo viên canxi dạng sủi, nên đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời. Việc này sẽ giúp ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra do thiếu canxi máu.
Cần lưu ý rằng: Tuy việc điều trị hạ canxi máu là cấp thiết và không nên tự ý sử dụng thuốc mà không được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa.
Vì sao bị hạ canxi máu?
Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tình trạng tụt canxi máu ở người thường gặp sau đây:
• Một trong những nguyên nhân phổ biến là do rối loạn dinh dưỡng. Khi cơ thể không được cung cấp đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là canxi từ các loại thực phẩm giàu canxi như sữa, trứng, hải sản, phô mát, sữa chua, việc hạ canxi máu có thể xảy ra.
• Nguyên nhân khác là thiếu vitamin D. Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong quá trình hấp thụ và chuyển hóa canxi. Khi cơ thể thiếu vitamin D, việc hấp thụ canxi ở ruột sẽ không hiệu quả, dẫn đến tình trạng tụt canxi máu.
• Suy tuyến cận giáp cũng là một nguyên nhân gây tụt canxi máu. Tuyến cận giáp sản xuất hormone tuyến cận giáp (PTH), hormone này có vai trò điều chỉnh lượng canxi trong máu. Khi suy tuyến cận giáp xảy ra, mức độ PTH sẽ giảm, làm giảm nồng độ canxi trong máu.
• Hạ magie máu cũng có thể gây tụt canxi máu. Khi nồng độ magie trong máu giảm xuống một cách bất thường, chức năng của PTH sẽ bị giảm, từ đó gây ra tình trạng tụt canxi máu.
Các nguyên nhân trên chỉ là một số ví dụ phổ biến. Còn rất nhiều nguyên nhân khác cũng có thể gây ra tình trạng tụt canxi máu.
• Bệnh về thận: Thận là cơ quan quan trọng trong việc sản xuất calcitriol, một dạng vitamin D3 có vai trò tăng cường hấp thụ canxi qua niêm mạc ruột. Khi có bất kỳ bệnh lý nào xảy ra ở thận, như suy thận hay sỏi thận, lượng canxi trong máu có thể bị cạn kiệt.
• Viêm tụy cũng là một nguyên nhân khác gây chứng tụt canxi máu. Khi tuyến tụy bị viêm, nó sẽ kích hoạt các phản ứng viêm gây phá hủy mạch máu xung quanh và làm "thất thoát" protein huyết tương. Khi đó, các phân tử canxi sẽ "gắn" vào protein huyết tương và bị "kéo" thoát ra ngoài mạch máu, gây chứng hạ canxi máu.
• Giả suy tuyến cận giáp cũng có thể gây ra chứng tụt canxi máu. Đây là một bệnh lý di truyền hiếm gặp, khiến thận và xương không phản ứng với hóc môn PTH. Do đó, canxi không được giải phóng từ xương và thận vào máu, dẫn đến chứng tụt canxi máu.
Dấu hiệu nhận biết hạ canxi
• Bệnh nhân có thể cảm thấy tê môi, lưỡi, các đầu ngón tay và chân, sau đó là sự co cơ khắp cơ thể. Co thắt các cơ ở tay và chân tạo ra những dấu hiệu đặc trưng như "bàn tay đỡ đẻ" và "dấu bàn đạp". Ngoài ra, hạ canxi còn làm co thắt các cơ vùng mặt và toàn thân, gây đau đớn và khó thở.
• Thường xuyên bị cảm giác mệt mỏi, căng thẳng, buồn bã hoặc tức giận cũng là những kích thích có thể khiến cho triệu chứng của hạ canxi trở nên rõ ràng hơn. Trong những trường hợp nặng hơn, bệnh nhân có thể gặp phải co giật toàn thân hoặc khu trú.
Để phòng ngừa và điều trị hạ canxi, bệnh nhân cần bổ sung canxi vào chế độ ăn uống hàng ngày. Đồng thời, việc tập luyện thường xuyên và giảm thiểu căng thẳng cũng giúp cho cơ thể duy trì mức độ canxi cần thiết.
Phòng ngừa chứng hạ canxi máu
Tình trạng tụt canxi máu là một vấn đề đáng lo ngại đối với sức khỏe của con người. Tuy nhiên, để ngăn ngừa tình trạng này, chúng ta có thể áp dụng một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
• Đầu tiên, bổ sung canxi thông qua dinh dưỡng hoặc qua các loại thuốc bổ sung canxi đường uống hiện đang được bày bán trên thị trường. Để đảm bảo cung cấp đủ lượng canxi cần thiết cho cơ thể, nên xây dựng thực đơn ăn uống giàu canxi, bao gồm các thực phẩm như sữa, trứng, phô mát, hải sản, rau xanh và trái cây.
• Khi dùng các loại thuốc bổ sung canxi, cần đảm bảo uống đúng liều lượng mà bác sĩ chỉ định. Việc tiêu thụ quá ít canxi có thể không đem lại hiệu quả ngăn ngừa chứng tụt canxi huyết, trong khi tiêu thụ quá nhiều canxi có thể gây ra tình trạng kém hấp thu và bệnh sỏi thận.
Trong mọi tình huống, chúng ta tuyệt đối không nên tiêu thụ hơn 2500 mg canxi / ngày hoặc hơn 500mg canxi / lần uống.
• Việc uống canxi đúng thời điểm cũng rất quan trọng. Acid tiêu hóa do dày tiết ra khi tiêu hóa thức ăn giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Vì thế, việc tiêu thụ các loại thuốc canxi nên được tiến hành ngay trong bữa ăn để tăng khả năng hấp thụ.
• Duy trì lối sống lành mạnh bằng cách không sử dụng những đồ uống chứa những chất kích thích làm giảm khả năng hấp thụ canxi trong cơ thể như cà phê, đồ uống có cồn, các loại bia rượu…
Mặc dù không có bất kỳ phương pháp nào có thể giúp bạn ngăn ngừa được chứng tụt canxi máu một cách hoàn toàn triệt để nhưng việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa có thể giúp bạn tăng cường đáng kể khả năng dung nạp canxi của cơ thể; từ đó, hỗ trợ ngăn ngừa phần lớn các nguy cơ gây nên tình trạng tụt canxi nguy hiểm.
Khi phát hiện trường hợp người bị hạ canxi máu, người xung quanh cần giữ bình tĩnh và đưa bệnh nhân vào chỗ thoáng mát để nghỉ ngơi. Việc vỗ nhẹ hai bên má bệnh nhân giúp giữ cho bệnh nhân tỉnh táo.
• Nếu bệnh nhân ngất lâu, có thể thử ấn huyệt nhân trung ở giữa mũi và miệng để kích thích bệnh nhân tỉnh lại.
• Nếu trong đồ đạc của bệnh nhân có mang theo viên canxi dạng sủi, cần pha 1 viên vào 1 cốc nước và đợi thuốc tan hết trước khi đưa cho bệnh nhân uống.
• Nếu hai hàm răng của bệnh nhân cứng lại không mở ra được, cần dùng thìa bón vào miệng hoặc vỗ mạnh hai bên má (không phải là tát) để giúp bệnh nhân tỉnh lại và uống thuốc.
• Nếu bệnh nhân không mang theo viên canxi dạng sủi, nên đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời. Việc này sẽ giúp ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra do thiếu canxi máu.
Cần lưu ý rằng: Tuy việc điều trị hạ canxi máu là cấp thiết và không nên tự ý sử dụng thuốc mà không được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa.
Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tình trạng tụt canxi máu ở người thường gặp sau đây:
• Một trong những nguyên nhân phổ biến là do rối loạn dinh dưỡng. Khi cơ thể không được cung cấp đủ chất dinh dưỡng, đặc biệt là canxi từ các loại thực phẩm giàu canxi như sữa, trứng, hải sản, phô mát, sữa chua, việc hạ canxi máu có thể xảy ra.
• Nguyên nhân khác là thiếu vitamin D. Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong quá trình hấp thụ và chuyển hóa canxi. Khi cơ thể thiếu vitamin D, việc hấp thụ canxi ở ruột sẽ không hiệu quả, dẫn đến tình trạng tụt canxi máu.
• Suy tuyến cận giáp cũng là một nguyên nhân gây tụt canxi máu. Tuyến cận giáp sản xuất hormone tuyến cận giáp (PTH), hormone này có vai trò điều chỉnh lượng canxi trong máu. Khi suy tuyến cận giáp xảy ra, mức độ PTH sẽ giảm, làm giảm nồng độ canxi trong máu.
• Hạ magie máu cũng có thể gây tụt canxi máu. Khi nồng độ magie trong máu giảm xuống một cách bất thường, chức năng của PTH sẽ bị giảm, từ đó gây ra tình trạng tụt canxi máu.
Các nguyên nhân trên chỉ là một số ví dụ phổ biến. Còn rất nhiều nguyên nhân khác cũng có thể gây ra tình trạng tụt canxi máu.
• Bệnh về thận: Thận là cơ quan quan trọng trong việc sản xuất calcitriol, một dạng vitamin D3 có vai trò tăng cường hấp thụ canxi qua niêm mạc ruột. Khi có bất kỳ bệnh lý nào xảy ra ở thận, như suy thận hay sỏi thận, lượng canxi trong máu có thể bị cạn kiệt.
• Giả suy tuyến cận giáp cũng có thể gây ra chứng tụt canxi máu. Đây là một bệnh lý di truyền hiếm gặp, khiến thận và xương không phản ứng với hóc môn PTH. Do đó, canxi không được giải phóng từ xương và thận vào máu, dẫn đến chứng tụt canxi máu.
Dấu hiệu nhận biết hạ canxi
• Bệnh nhân có thể cảm thấy tê môi, lưỡi, các đầu ngón tay và chân, sau đó là sự co cơ khắp cơ thể. Co thắt các cơ ở tay và chân tạo ra những dấu hiệu đặc trưng như "bàn tay đỡ đẻ" và "dấu bàn đạp". Ngoài ra, hạ canxi còn làm co thắt các cơ vùng mặt và toàn thân, gây đau đớn và khó thở.
• Thường xuyên bị cảm giác mệt mỏi, căng thẳng, buồn bã hoặc tức giận cũng là những kích thích có thể khiến cho triệu chứng của hạ canxi trở nên rõ ràng hơn. Trong những trường hợp nặng hơn, bệnh nhân có thể gặp phải co giật toàn thân hoặc khu trú.
Để phòng ngừa và điều trị hạ canxi, bệnh nhân cần bổ sung canxi vào chế độ ăn uống hàng ngày. Đồng thời, việc tập luyện thường xuyên và giảm thiểu căng thẳng cũng giúp cho cơ thể duy trì mức độ canxi cần thiết.
Phòng ngừa chứng hạ canxi máu
Tình trạng tụt canxi máu là một vấn đề đáng lo ngại đối với sức khỏe của con người. Tuy nhiên, để ngăn ngừa tình trạng này, chúng ta có thể áp dụng một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
• Đầu tiên, bổ sung canxi thông qua dinh dưỡng hoặc qua các loại thuốc bổ sung canxi đường uống hiện đang được bày bán trên thị trường. Để đảm bảo cung cấp đủ lượng canxi cần thiết cho cơ thể, nên xây dựng thực đơn ăn uống giàu canxi, bao gồm các thực phẩm như sữa, trứng, phô mát, hải sản, rau xanh và trái cây.
Trong mọi tình huống, chúng ta tuyệt đối không nên tiêu thụ hơn 2500 mg canxi / ngày hoặc hơn 500mg canxi / lần uống.
• Việc uống canxi đúng thời điểm cũng rất quan trọng. Acid tiêu hóa do dày tiết ra khi tiêu hóa thức ăn giúp cơ thể hấp thụ canxi tốt hơn. Vì thế, việc tiêu thụ các loại thuốc canxi nên được tiến hành ngay trong bữa ăn để tăng khả năng hấp thụ.
• Duy trì lối sống lành mạnh bằng cách không sử dụng những đồ uống chứa những chất kích thích làm giảm khả năng hấp thụ canxi trong cơ thể như cà phê, đồ uống có cồn, các loại bia rượu…
Mặc dù không có bất kỳ phương pháp nào có thể giúp bạn ngăn ngừa được chứng tụt canxi máu một cách hoàn toàn triệt để nhưng việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa có thể giúp bạn tăng cường đáng kể khả năng dung nạp canxi của cơ thể; từ đó, hỗ trợ ngăn ngừa phần lớn các nguy cơ gây nên tình trạng tụt canxi nguy hiểm.