Ung thư là gì ? Nguyên nhân và cách phòng chống ung thư hiệu quả
- Thứ sáu - 16/12/2022 08:00
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Ung thư là khi các tế bào ung thư hình thành và phát triển ở các cơ quan trong cơ thể. Nguyên nhân gây ra ung thư rất đa dạng, có thể do tiếp xúc với hóa chất độc hại, do tuổi tác, hệ thống miễn dịch hoặc do lối sống. Để phòng chống ung thư hiệu quả, cần xây dựng một cách sống lành mạnh, an toàn cho sức khỏe.
Ung thư là một căn bệnh vô cùng nguy hiểm bởi khả năng gây ra tử vong rất cao nếu không được chữa trị kịp thời. Tuy nhiên, nguyên nhân chính xảy ra ung thư chủ yếu là do lối sống, ăn uống không lành mạnh. Vậy, nên rèn luyện một lối sống như thế nào để hạn chế và ngăn ngừa ung thư?
1. Ung thư là gì?
Cho đến nay hơn 100 loại ung thư khác nhau đã được xác định. Ung thư được định nghĩa là sự sinh trưởng và nhân lên bất thường của các tế bào. Những tế bào bất thường này có thể tạo thành một cục u hoặc khối u, nếu lành tính thì không phải là ung thư, nếu ác tính thì chính là ung thư. Tuy nhiên, mỗi bệnh ung thư đều khác nhau, vì những tế bào bất thường sẽ tấn công cơ thể theo những cách khác nhau hoặc cơ thể có thể đột biến để tự bảo vệ.
2. Những nguyên nhân gây ra ung thư
• Hóa chất
Chất gây ung thư như hóa chất, phóng xạ, … có thể làm hỏng tế bào và khiến tế bào biến thành tế bào ung thư. Theo nguyên tắc chung, càng tiếp xúc nhiều với chất gây ung thư thì nguy cơ mắc bệnh càng cao càng cao.
Tiêu biểu là ví dụ về thuốc lá, việc hút thuốc sẽ gây ra ung thư phổi, bàng quang và tuyến tụy. Hút thuốc được cho là nguyên nhân gây ra khoảng 1/4 số ca ung thư.
Hay nếu tiếp xúc với các hóa chất tại nơi làm việc như amiăng, benzen, formaldehyde, … mà không được bảo vệ thì sẽ có nguy cơ cao mắc một số bệnh ung thư.
• Tuổi tác
Khi con người càng lớn tuổi, càng có nhiều khả năng mắc bệnh ung thư. Điều này có thể lý giải là do sự tích lũy các yếu tố gây hại cho các tế bào theo thời gian. Ngoài ra, sức đề kháng và hệ thống miễn dịch của cơ thể chống lại các tế bào bất thường khi đó cũng trở nên kém hơn, do đó mà người già thường dễ mắc bệnh ung thư.
• Lối sống
Chế độ ăn uống và thói quen sống hàng ngày có thể làm tăng hoặc giảm nguy cơ phát triển ung thư. Ví dụ, nếu có một chế độ ăn uống lành mạnh giúp tăng cường sức đề kháng, khả năng chống lại các hóa chất gây hại xâm nhập vào cơ thể tăng lên và khả năng mắc bệnh cũng giảm đi. Ngoài ra, tinh thần cũng rất quan trọng , theo một số nghiên cứu nếu bạn luôn luôn giữ một tinh thần lạc quan, suy nghĩ tích cực sẽ có được những năng lượng tốt trong cơ thể cũng sẽ tránh được bệnh ung thư. Thậm chí nếu bị ung thư mà luôn có tình thần tốt, vui vẻ, kết hợp ăn uống lành mạnh sẽ kéo dài tuổi thọ.
• Bức xạ
Bức xạ là một chất gây ung thư. Ví dụ, tiếp xúc với chất phóng xạ và bụi phóng xạ hạt nhân có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu và các bệnh ung thư khác. Hay việc phơi nắng quá nhiều (bức xạ từ tia UVA và UVB) cũng làm tăng nguy cơ phát triển ung thư da. Liều phóng xạ càng lớn thì nguy cơ phát triển ung thư càng cao.
• Sự nhiễm trùng
Một số vi trùng (vi rút và vi khuẩn) có liên quan đến một số bệnh ung thư. Ví dụ, những người bị nhiễm vi-rút viêm gan B hoặc vi-rút viêm gan C dai dẳng có nguy cơ phát triển ung thư gan cao hơn. Tuy nhiên, hầu hết các loại vi-rút không liên quan đến bệnh ung thư.
• Hệ thống miễn dịch
Những người có hệ thống miễn dịch kém có nguy cơ mắc bệnh ung thư cao hơn ví dụ như những người bị AIDS, hoặc những người đang điều trị ức chế miễn dịch.
• Gen di truyền
Một số bệnh ung thư có liên kết di truyền mạnh mẽ. Ví dụ, trong một số bệnh ung thư ở trẻ em, gen bất thường hoặc các gen có thể kích hoạt một tế bào trở nên bất thường và khi đó, gây ra ung thư theo di truyền.
3. Một số mẹo giúp ngăn ngừa ung thư
- Tránh hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe của chính mình và những người xung quanh
- Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý: ăn đầy đủ chất từ 4 nhóm dinh dưỡng; tăng cường ăn rau củ quả để bổ xung chất xơ, vitamin và khoáng chất; tránh xa đồ ăn nhiều dầu mỡ, nhiều đường hay nhiều muối; hạn chế uống rượu bia, …
- Duy trì cân nặng hợp lý để tránh mắc các bệnh như ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại tràng và thận, …
- Rèn luyện thể dục thể thao giúp cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai và tăng sức bền
- Tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là buổi trưa; sử dụng kem chống nắng để bảo vệ làn da khỏi tia UV
- Tránh quan hệ tình dục với nhiều người, tránh sử dụng chung kim tiêm, … để đề phòng nguy cơ lan truyền bệnh
- Tiêm chủng đầy đủ và khám sức khỏe đều đặn để kiểm soát và điều chỉnh sức khỏe
Trên đây là những cách phòng chống ung thư hiệu quả, và nếu bạn giữ được những tinh thần lạc quan, tập thể dục thường xuyên, ăn uống đầy đủ dưỡng chất có chất chống oxy hoá nhiều hơn chắc rằng sẽ đẩy lùi được căn bệnh ung thư mà khi nghe tới là ai cũng thấy sợ.
1. Ung thư là gì?
Cho đến nay hơn 100 loại ung thư khác nhau đã được xác định. Ung thư được định nghĩa là sự sinh trưởng và nhân lên bất thường của các tế bào. Những tế bào bất thường này có thể tạo thành một cục u hoặc khối u, nếu lành tính thì không phải là ung thư, nếu ác tính thì chính là ung thư. Tuy nhiên, mỗi bệnh ung thư đều khác nhau, vì những tế bào bất thường sẽ tấn công cơ thể theo những cách khác nhau hoặc cơ thể có thể đột biến để tự bảo vệ.
2. Những nguyên nhân gây ra ung thư
• Hóa chất
Chất gây ung thư như hóa chất, phóng xạ, … có thể làm hỏng tế bào và khiến tế bào biến thành tế bào ung thư. Theo nguyên tắc chung, càng tiếp xúc nhiều với chất gây ung thư thì nguy cơ mắc bệnh càng cao càng cao.
Tiêu biểu là ví dụ về thuốc lá, việc hút thuốc sẽ gây ra ung thư phổi, bàng quang và tuyến tụy. Hút thuốc được cho là nguyên nhân gây ra khoảng 1/4 số ca ung thư.
Hay nếu tiếp xúc với các hóa chất tại nơi làm việc như amiăng, benzen, formaldehyde, … mà không được bảo vệ thì sẽ có nguy cơ cao mắc một số bệnh ung thư.
• Tuổi tác
Khi con người càng lớn tuổi, càng có nhiều khả năng mắc bệnh ung thư. Điều này có thể lý giải là do sự tích lũy các yếu tố gây hại cho các tế bào theo thời gian. Ngoài ra, sức đề kháng và hệ thống miễn dịch của cơ thể chống lại các tế bào bất thường khi đó cũng trở nên kém hơn, do đó mà người già thường dễ mắc bệnh ung thư.
• Lối sống
Chế độ ăn uống và thói quen sống hàng ngày có thể làm tăng hoặc giảm nguy cơ phát triển ung thư. Ví dụ, nếu có một chế độ ăn uống lành mạnh giúp tăng cường sức đề kháng, khả năng chống lại các hóa chất gây hại xâm nhập vào cơ thể tăng lên và khả năng mắc bệnh cũng giảm đi. Ngoài ra, tinh thần cũng rất quan trọng , theo một số nghiên cứu nếu bạn luôn luôn giữ một tinh thần lạc quan, suy nghĩ tích cực sẽ có được những năng lượng tốt trong cơ thể cũng sẽ tránh được bệnh ung thư. Thậm chí nếu bị ung thư mà luôn có tình thần tốt, vui vẻ, kết hợp ăn uống lành mạnh sẽ kéo dài tuổi thọ.
• Bức xạ
Bức xạ là một chất gây ung thư. Ví dụ, tiếp xúc với chất phóng xạ và bụi phóng xạ hạt nhân có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh bạch cầu và các bệnh ung thư khác. Hay việc phơi nắng quá nhiều (bức xạ từ tia UVA và UVB) cũng làm tăng nguy cơ phát triển ung thư da. Liều phóng xạ càng lớn thì nguy cơ phát triển ung thư càng cao.
• Sự nhiễm trùng
Một số vi trùng (vi rút và vi khuẩn) có liên quan đến một số bệnh ung thư. Ví dụ, những người bị nhiễm vi-rút viêm gan B hoặc vi-rút viêm gan C dai dẳng có nguy cơ phát triển ung thư gan cao hơn. Tuy nhiên, hầu hết các loại vi-rút không liên quan đến bệnh ung thư.
• Hệ thống miễn dịch
Những người có hệ thống miễn dịch kém có nguy cơ mắc bệnh ung thư cao hơn ví dụ như những người bị AIDS, hoặc những người đang điều trị ức chế miễn dịch.
• Gen di truyền
Một số bệnh ung thư có liên kết di truyền mạnh mẽ. Ví dụ, trong một số bệnh ung thư ở trẻ em, gen bất thường hoặc các gen có thể kích hoạt một tế bào trở nên bất thường và khi đó, gây ra ung thư theo di truyền.
3. Một số mẹo giúp ngăn ngừa ung thư
- Tránh hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe của chính mình và những người xung quanh
- Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý: ăn đầy đủ chất từ 4 nhóm dinh dưỡng; tăng cường ăn rau củ quả để bổ xung chất xơ, vitamin và khoáng chất; tránh xa đồ ăn nhiều dầu mỡ, nhiều đường hay nhiều muối; hạn chế uống rượu bia, …
- Duy trì cân nặng hợp lý để tránh mắc các bệnh như ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại tràng và thận, …
- Rèn luyện thể dục thể thao giúp cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai và tăng sức bền
- Tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, đặc biệt là buổi trưa; sử dụng kem chống nắng để bảo vệ làn da khỏi tia UV
- Tránh quan hệ tình dục với nhiều người, tránh sử dụng chung kim tiêm, … để đề phòng nguy cơ lan truyền bệnh
- Tiêm chủng đầy đủ và khám sức khỏe đều đặn để kiểm soát và điều chỉnh sức khỏe
Trên đây là những cách phòng chống ung thư hiệu quả, và nếu bạn giữ được những tinh thần lạc quan, tập thể dục thường xuyên, ăn uống đầy đủ dưỡng chất có chất chống oxy hoá nhiều hơn chắc rằng sẽ đẩy lùi được căn bệnh ung thư mà khi nghe tới là ai cũng thấy sợ.