Sống khỏe 360 - Kênh thông tin tư vấn sức khỏe cộng đồng

https://songkhoe360.vn

Thuốc tâm thần mới - Điều trị chứng lo âu và trầm cảm thông qua hệ vi sinh vật đường ruột

Vi khuẩn đường ruột định hình sức khỏe con người theo nhiều cách khác nhau như hỗ trợ chức năng miễn dịch, giao tiếp với hệ thần kinh và chuyển hóa các hợp chất chống viêm. Tuy nhiên, có lẽ không nhiều người biết rằng những vi sinh vật đường ruột này cũng có thể là chìa khóa giúp sức khỏe tâm thần tốt hơn.
Nghiên cứu mới cho thấy hệ vi sinh vật đường ruột có thể giao tiếp với não qua trục ruột - não, từ đó định hình tâm trạng con người tốt hơn hoặc xấu hơn. Ruột và não duy trì giao tiếp hai chiều liên tục thông qua nhiều con đường, trong đó có dây thần kinh phế vị. Được gọi là trục ruột-não, mạng lưới này liên kết các trung tâm cảm xúc và nhận thức của não với các chức năng ngoại biên của ruột. Thông qua trục này, hệ tiêu hóa - được coi là "bộ não thứ hai" của cơ thể sẽ gửi tín hiệu từ ruột đến hệ thần kinh trung ương, dẫn đến những thay đổi về tâm trạng.
Điều này lý giải cho việc căng thẳng có thể biểu hiện thông qua các vấn đề về tiêu hóa, như cảm giác nhộn nhạo trong bụng. Hoặc khi đường ruột gặp rắc rối, nó cũng có thể khiến tâm trí trở nên rối bời. 
Thuốc tâm thần mới Điều trị chứng lo âu và trầm cảm thông qua hệ vi sinh vật đường ruột 2
1. Làm thế nào hệ vi sinh vật có thể ảnh hưởng đến tâm trạng?
Những người bị bệnh về tâm thần như trầm cảm, rối loạn lưỡng cực và tâm thần phân liệt, thường có hệ vi sinh vật đặc trưng bởi sự mất cân bằng và tính thấm của ruột cao khiến vi khuẩn dễ thoát vào máu và qua ruột. Vậy làm cách nào hệ vi sinh vật lại ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của con người?
Vi sinh vật ảnh hưởng đến tính thấm của ruột, khiến các cytokine gây viêm xâm nhập vào hàng rào máu não
Một hệ vi sinh vật rối loạn, được đặc trưng bởi sự mất cân bằng và không đa dạng các loại vi sinh vật có thể dẫn đến tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể do tính thấm của ruột tăng cao cho phép vi khuẩn đi vào một cách dễ dàng.
• Hệ vi sinh sản xuất chất dẫn truyền thần kinh làm thay đổi tâm trạng
Hệ vi sinh vật cũng có chức năng quan trọng khác là sản xuất nhiều chất dẫn truyền thần kinh làm thay đổi tâm trạng, trong số đó có dopamine, axit Gamma-aminobutyric (GABA) và hormone hạnh phúc, serotonin.
Ngoài ra, các chất chuyển hóa của vi sinh vật, đặc biệt là các axit béo chuỗi ngắn như butyrate có tác dụng kích thích thần kinh. Do đó, hệ vi sinh vật có ảnh hưởng lớn đến việc điều chỉnh tâm trạng con người.
• Hệ vi sinh vật có thể vừa kích hoạt vừa làm giảm phản ứng trục HPA
Một thực nghiệm ở động vật và con người cho thấy rằng hệ vi sinh vật đường ruột có thể điều chỉnh Hệ thống phản ứng với căng thẳng của cơ thể (Trục HPA). Một hệ vi sinh vật rối loạn có thể kích hoạt trục HPA để tạo ra Yếu tố giải phóng Corticotropin (CRF) - tiền thân của cortisol, hormone gây căng thẳng của cơ thể.
Hơn nữa, vi khuẩn đường ruột còn có thể làm giảm phản ứng trục HPA bằng cách giải phóng các chất chuyển hóa chống viêm như butyrate.
Thuốc tâm thần mới Điều trị chứng lo âu và trầm cảm thông qua hệ vi sinh vật đường ruột 1
2. Làm cách nào để điều chỉnh tâm trạng dựa vào điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột?
• Psychobiotics: chế phẩm sinh học cho tâm trí
Các nhà khoa học đã tìm ra mối liên hệ giữa hệ vi sinh vật và tâm trạng và họ hy vọng rằng, chúng ta có thể điều trị rối loạn tâm trạng bằng men vi sinh. Tuy nhiên, loại thuốc này vẫn cần phải có sự nghiên cứu và thử nghiệm nhiều hơn bởi mỗi người lại có một hệ vi sinh vật độc nhất. Hơn nữa, ngoài sự cân bằng và đa dạng, vẫn chưa rõ điều gì có thể tạo nên một hệ vi sinh vật khỏe mạnh.
Thuốc tâm thần mới Điều trị chứng lo âu và trầm cảm thông qua hệ vi sinh vật đường ruột 3
• Điều chỉnh thực phẩm bạn ăn hàng ngày
Chế độ ăn uống là yếu tố quyết định mạnh mẽ đến thành phần hệ vi sinh vật, có thể định hình cộng đồng vi khuẩn trong đường ruột của chúng ta. Tưởng là một thói quen giải tỏa căng thẳng bằng việc ăn uống nhưng thực sự theo khoa học, chế độ ăn uống cụ thể cũng có liên quan đến việc cải thiện tâm trạng và làm giảm chứng suy giảm nhận thức.
Hãy tập trung vào chế độ ăn giàu chất xơ thực vật, trái cây, các loại đậu, quả hạch và hạt, và bổ sung các thực phẩm chứa men vi khuẩn tốt như sữa chua hàng ngày để khuyến khích sự phát triển của vi khuẩn có lợi.
Thuốc tâm thần mới Điều trị chứng lo âu và trầm cảm thông qua hệ vi sinh vật đường ruột 4
Như vậy, mặc dù việc điều trị chứng lo âu và trầm cảm thông qua hệ vi sinh vật đường ruột vẫn còn đang được nghiên cứu và chưa thể thay thế các liệu pháp truyền thống ngay nhưng nhiều bằng chứng cho thấy ảnh hưởng của chúng đối với việc điều khiển tâm trạng của con người. Do đó, để giúp ngăn ngừa các bệnh về tâm thần, một điều vô cùng quan trọng đó là hãy lựa chọn một chế độ ăn uống lành mạnh, khuyến khích hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh.

Tác giả: Thuỳ Anh

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây