Thiếu máu não: Nguyên nhân và chiến lược phòng ngừa

Thiếu máu não, hay còn được gọi là thiếu máu não bộ, là một tình trạng y tế nghiêm trọng do lưu lượng máu tới não bị giảm. Dẫn đến việc cung cấp oxy và dưỡng chất cho não bộ bị suy giảm, gây ra tình trạng thiếu năng lượng cho các tế bào thần kinh. Khiến cho cấu trúc và chức năng của hệ thần kinh trung ương bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Có nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu máu não, trong đó các nguyên nhân phổ biến bao gồm xơ vữa động mạch, thoái hóa đốt sống cổ, chấn thương đốt sống cổ, bệnh tim mạch và tăng huyết áp. Ngoài ra, các yếu tố sinh hoạt như căng thẳng kéo dài, chế độ ăn thiếu chất xơ, hút thuốc lá và lối sống lười vận động cũng có thể góp phần vào tình trạng thiếu máu não.
Bệnh thiếu máu não tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của người bệnh. Đặc biệt, tình trạng này ngày càng phổ biến và có xu hướng trẻ hóa do áp lực tinh thần, thói quen sống lười vận động và mắc một số bệnh lý khác.
Để phòng ngừa và điều trị thiếu máu não, cần duy trì một lối sống lành mạnh và chăm sóc sức khỏe toàn diện. Điều này bao gồm việc duy trì mức độ hoạt động thể chất hợp lý, ăn uống cân đối và không hút thuốc. Ngoài ra, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ và điều trị các bệnh lý liên quan như xơ vữa động mạch, tăng huyết áp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn tình trạng thiếu máu não.
Triệu chứng điển hình bệnh thiếu máu não?
Bệnh thiếu máu não, hay còn gọi là thiếu máu cung cấp cho não, là một tình trạng y tế nghiêm trọng có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. 
Dưới đây là một số triệu chứng điển hình của bệnh thiếu máu não mà mọi người cần lưu ý để có thể nhận biết và tìm kiếm sự can thiệp y tế đúng đắn.
1. Đau đầu
Triệu chứng đau đầu thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên của bệnh thiếu máu não. Cảm giác đau nhói ban đầu có thể xuất hiện ở một vùng đầu nhất định, sau đó lan rộng khắp toàn bộ vùng đầu. Đau đầu có thể trở nên nặng hơn khi người bệnh suy nghĩ nhiều, khi di chuyển hoặc sau khi ngủ dậy. 2. Hoa mắt chóng mặt
Hoa mắt và cảm giác chóng mặt có thể là dấu hiệu của bệnh thiếu máu lên não. Nếu cảm giác này xuất hiện một cách bất ngờ trong tình trạng cơ thể bình thường, đặc biệt là khi không có triệu chứng sốt hoặc mệt mỏi, người bệnh cần được kiểm tra sức khỏe để loại trừ khả năng thiếu máu não.
3. Chân tay tê mỏi
Người bệnh có thể cảm nhận tê bì ở các ngón tay, chân và cảm giác mỏi mệt ở các cử động vận động hàng ngày. Đau mỏi vai gáy cũng có thể là một triệu chứng phổ biến của bệnh thiếu máu não.
4. Suy giảm thị lực
Thiếu máu lên não có thể gây ra suy giảm khả năng nhìn, như mờ một bên mắt hoặc cả hai bên, hoa mắt và các vấn đề liên quan đến thị lực khác.
5. Mất ngủ
Tình trạng thiếu máu lên não có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ của người bệnh, gây ra vấn đề như ngủ không sâu giấc, ngủ chập chờn, dễ tỉnh giấc giữa đêm và các rối loạn về giấc ngủ khác.
Ngoài ra, bệnh thiếu máu não cũng có thể dẫn đến rối loạn tâm lý, suy giảm khả năng tập trung và trí nhớ, cũng như các vấn đề tinh thần nghiêm trọng như trầm cảm nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. 6. Đau dọc sống lưng
Người bệnh mắc chứng thiếu máu não cũng có thể trải qua các triệu chứng như cảm giác lạnh sống lưng, đau sống lưng hoặc đau dọc đoạn cổ vai gáy.

Khi não bộ bị tổn thương do tình trạng thiếu máu não cục bộ gây nên, các triệu chứng có thể sẽ xuất hiện vĩnh viễn, bao gồm: • Suy nhược cơ thể: Ở 1 bên hoặc cả 2 bên của cơ thể. • Mất cảm giác hoàn toàn: Ở 1 bên hoặc cả 2 bên của cơ thể. • Thường xuyên mất phương hướng, nhầm lẫn các vấn đề đơn giản trong cuộc sống. • Thay đổi hoặc giảm thị lực tại 1 mắt hoặc cả 2 mắt. • Nhìn đôi: Thường xảy ra khi mắt bị lệch hoặc không hướng vào cùng một vật thể, khiến chúng ta nhìn thấy hai hình ảnh khác nhau. Cả hai hình ảnh đều được gửi đến não mà chúng ta xử lý dưới dạng nhìn đôi. • Nói lắp bắp. • Mất hoặc giảm ý thức. • Suy giảm khả năng phối hợp, giữ thăng bằng.     Ngoài ra, đau đầu và chóng mặt hoa mắt cũng là triệu chứng thiếu máu não thường gặp, đồng thời dễ nhầm lẫn với triệu chứng của các bệnh lý khác.

Nguyên nhân do đâu gây tình trạng thiếu máu não?
Nguyên nhân gây thiếu máu não là một vấn đề quan trọng cần được hiểu rõ để có những biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Dưới đây là 3 nhóm nguyên nhân chính gây thiếu máu não mà chúng ta cần tìm hiểu:
1. Do huyết khối
Thiếu máu não có thể do huyết khối gây ra, đặc biệt là tình trạng cục máu đông hình thành tại các nhóm động mạch lớn như động mạch não giữa, động mạch cảnh trong, động mạch đốt sống. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng này là do hiện tượng xơ vữa động mạch, khiến cho lưu lượng máu không thể điều hòa và dẫn đến tạo ra huyết khối.
2. Do thuyên tắc
Các cục máu động hình thành từ vị trí khác và di chuyển đến não sẽ gây tắc mạch, gây ra tình trạng thiếu máu não. Thuyên tắc xuất phát từ các bệnh tim mạch như: nhồi máu cơ tim, rung nhĩ, bệnh van tim… Điều này làm giảm lưu lượng máu cần thiết đến não và gây ra các biểu hiện của thiếu máu não.
3. Do huyết động
Một số bệnh lý ảnh hưởng đến quá trình lưu thông của máu cũng dễ gây ra thiếu máu não như rối loạn đông máu, tụt huyết áp… Những vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình vận chuyển máu đến não, gây ra tình trạng thiếu máu và ảnh hưởng đến hoạt động của não.
Ngoài ra, bên cạnh những nguyên nhân từ bệnh lý, thiếu máu lên não cũng có thể do thói quen sống không lành mạnh của người bệnh. Một số thói quen không tốt có thể gây ra tình trạng thiếu máu não bao gồm:
- Thường xuyên sử dụng các chất kích thích, hút thuốc lá, uống rượu bia: Các chất kích thích như nicotine từ thuốc lá và cồn từ rượu bia có thể gây ra tình trạng thiếu máu não do ảnh hưởng đến quá trình lưu thông máu và làm giảm lưu lượng máu đến não.
- Không vận động hoặc ít vận động thể chất: Việc không vận động hoặc ít vận động thể chất dẫn đến sự giảm lưu lượng máu cần thiết đến não, góp phần gây ra tình trạng thiếu máu.
- Ăn uống thực phẩm nhiều dầu mỡ và chất béo: Chế độ ăn uống không cân đối, nhiều dầu mỡ và chất béo ít bổ sung chất xơ có thể gây ra tình trạng thiếu máu não do ảnh hưởng đến quá trình lưu thông máu. - Khi ngủ gối đầu quá cao: Khi ngủ gối đầu quá cao có thể làm cho máu khó vận chuyển lên não, gây ra tình trạng thiếu máu.
- Do tính chất công việc: Công việc phải ngồi nhiều, làm việc trên máy tính trong thời gian dài cũng có thể gây ra tình trạng thiếu máu não do ảnh hưởng đến quá trình lưu thông máu.
Những nguyên nhân trên cần được nhận biết và xử lý kịp thời để ngăn chặn tình trạng thiếu máu não và giữ gìn sức khỏe của bệnh nhân.

Theo WHO, thiếu máu não là nguyên nhân dẫn đến tử vong cao thứ 3 xếp sau ung thư và bệnh tim mạch. Thiếu máu lên não không chỉ gây ảnh hưởng cho hoạt động hàng ngày của người bệnh mà còn dẫn đến nguy cơ đột quỵ.  Hàng năm tại Việt Nam có khoảng 200.000 trường hợp đột quỵ, trong đó tỷ lệ tử vong chiếm khoảng 50%. Người bệnh may mắn sống sót sau đột quỵ phải sống chung với di chứng nghiêm trọng: mất giọng, suy giảm trí nhớ, liệt một bên hoặc toàn thân,…