Chiến lược ngăn chặn đái tháo đường ở trẻ em

Đái tháo đường là một bệnh lý mãn tính ảnh hưởng đến cách cơ thể sử dụng glucose. Glucose là một loại đường được cơ thể sử dụng làm năng lượng. Khi mắc bệnh tiểu đường, cơ thể không thể sử dụng glucose một cách hiệu quả. Điều này có thể dẫn đến lượng đường trong máu cao, có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Có ba loại chính:
• Đái tháo đường type 1: Là loại tiểu đường do hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công và phá hủy các tế bào beta của tuyến tụy. Các tế bào beta chịu trách nhiệm sản xuất insulin, một loại hormone giúp cơ thể sử dụng glucose.
• Đái tháo đường type 2: Là loại tiểu đường phổ biến nhất. Nó xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng insulin hiệu quả.
• Đái tháo đường thai kỳ
Thống kê số lượng trẻ em mắc bệnh tiểu đường trên thế giới đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2022, trên thế giới có khoảng 1,6 triệu trẻ em dưới 14 tuổi mắc bệnh tiểu đường. Trong đó, 90% là bệnh tiểu đường type 1.
Tại Việt Nam, số lượng trẻ em mắc bệnh tiểu đường cũng đang có xu hướng gia tăng. Theo thống kê của Bệnh viện Nhi Trung ương, năm 2022, bệnh viện đã tiếp nhận hơn 1.000 trẻ em mắc bệnh tiểu đường type 1. Trong đó, có khoảng 20% là trẻ em dưới 5 tuổi.
Ngoài ra, số lượng trẻ em có nguy cơ phát triển đái tháo đường type 2 cũng vô cùng cao, gây ra những biến chứng về sức khỏe nghiêm trọng. Nguyên nhân gây bệnh tiểu đường ở trẻ em
Nguyên nhân chính xác của bệnh tiểu đường ở trẻ em vẫn chưa được biết rõ. Tuy nhiên, các yếu tố nguy cơ bao gồm:
• Thừa cân hoặc béo phì: Thừa cân hoặc béo phì là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tiểu đường type 2 ở trẻ em.
• Tiền sử gia đình: Nếu gia đình trẻ có người thân trong gia đình mắc bệnh tiểu đường, trẻ sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Mắc các bệnh lý khác: Một số bệnh lý, chẳng hạn như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 ở trẻ em. Triệu chứng của bệnh tiểu đường ở trẻ em
Khi bệnh đái tháo đường tiến triển, nồng độ đường huyết tăng lên đáng kể, thường là gấp 5-10 lần so với mức bình thường. Sự tăng cường này làm cho glucose dư thừa tràn vào nước tiểu, đồng thời kéo theo lượng nước, khiến cho người bệnh đi tiểu nhiều hơn, dẫn đến mất nước. 
Để cân bằng lượng nước trong cơ thể, trẻ mắc bệnh thường cảm thấy rất khát nước. Các triệu chứng của bệnh tiểu đường ở trẻ em thường không rõ ràng trong giai đoạn đầu. Một số triệu chứng phổ biến bao gồm:
• Mệt mỏi
•Thường xuyên đi tiểu
• Sụt cân không rõ nguyên nhân
• Đói cồn cào, hay đói
• Mờ mắt
• Vết thương lâu lành
• Học lực giảm sút do cơ thể không khỏe
• Thay đổi cảm xúc
Biến chứng tiểu đường ở trẻ
Bệnh tiểu đường ở trẻ em có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như chậm lớn về chiều cao và cân nặng; lượng đường trong máu cao có thể làm tổn thương các mạch máu ở mắt, dẫn đến các vấn đề về thị lực, chẳng hạn như đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc tiểu đường và mù lòa. 
Ngoài ra, đường huyết tăng sẽ dẫn đến suy thận và làm tăng các nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, chẳng hạn như nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Các bệnh về da, chẳng hạn như nhiễm trùng da, mụn trứng cá và bệnh lý mạch máu ngoại vi cũng là một biến chứng khá thường gặp ở trẻ có dấu hiệu đái tháo đường type 2;  tăng nguy cơ mắc các bệnh về răng miệng, chẳng hạn như sâu răng và viêm nha chu.
Nguy hiểm hơn, tiểu đường ở trẻ em cũng có thể gây tổn thương các dây thần kinh, dẫn đến các vấn đề như tê bì, đau nhức, yếu cơ và rối loạn chức năng tình dục trong tương lai.
Cách phòng tránh bệnh tiểu đường ở trẻ
Hiện nay, chưa có cách nào để ngăn ngừa hoàn toàn bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, có một số biện pháp có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường type 2 ở trẻ em, trong đó, quan trọng là cha mẹ hãy để ý đến lối sống của con trẻ.  Trong chế độ ăn, hãy thay thế các loại đường tinh luyện, nước ngọt, chất béo bão hoà từ các thực phẩm chế biến dầu mỡ hay đồ ăn nhanh bên ngoài. 
Thừa cân hoặc béo phì là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tiểu đường type 2 ở trẻ em. Do đó, việc duy trì cân nặng hợp lý là rất quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh. 
Hãy bổ sung cho trẻ trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt, khuyến khích trẻ tập thể dục ít nhất 60 phút mỗi ngày để giúp trẻ duy trì cân nặng hợp lý. 
Nếu gia đình có tiền sử mắc bệnh tiểu đường, hãy trao đổi với bác sĩ về các biện pháp cần thiết để giảm nguy cơ mắc bệnh cho trẻ.