Cách xử trí khi trẻ bị sốt co giật ở nhà
- Thứ năm - 19/10/2023 10:08
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Sốt co giật rất hay xảy ra ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, thường xuất hiện trong khoảng từ 3 tháng đến 5 tuổi. Sốt co giật chủ yếu do sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố di truyền bẩm sinh (liên quan đến nhiều gen) và các yếu tố môi trường, thường là kết quả của viêm nhiễm virus và có tính chất phức tạp.
Đúng như tên gọi, biểu hiện của sốt co giật ở trẻ thường là:
• Trẻ đột nhiên ngưng hoạt động và nhìn chằm chằm vào một điểm.
• Trẻ co giật toàn thân, có thể kèm theo sùi bọt mép, tiểu tiện hoặc đại tiện không tự chủ.
• Trẻ có thể mất ý thức trong thời gian co giật.
• Co giật thường kéo dài từ 1-2 phút và tự hết. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, co giật có thể kéo dài hơn 5 phút hoặc tái phát nhiều lần.
Co giật do sốt có 2 loại: đơn giản và phức tạp. Co giật do sốt phức tạp chiếm khoảng 1/3 tổng số ca co giật do sốt.
Co giật do sốt thể đơn giản:
• Cơn co giật toàn thân, kiểu tăng trương lực và co cứng cơ.
• Thời gian co giật không quá 15 phút.
• Trẻ không rối loạn tri giác hay có bất kỳ dấu hiệu thần kinh nào sau cơn.
Co giật do sốt thể phức tạp:
• Co giật khu trú.
• Thời gian co giật kéo dài hơn 15 phút.
• Có từ 2 cơn co giật trở lên trong vòng 24 giờ.
Sốt co giật là do não bị kích thích quá mức, có thể do sốt cao hoặc các nguyên nhân khác. Sốt co giật thường không nguy hiểm và không gây tổn thương não, mặc dù co giật do sốt có thể gây lo lắng cho cha mẹ.
Thông thường, nó được coi là một tình trạng lành tính và ít gây nguy hiểm, trừ trường hợp trẻ bị thương trong quá trình co giật. Tỷ lệ tử vong của trẻ bị co giật do sốt (miễn là co giật kéo dài không quá 15 phút) không khác biệt so với tỷ lệ tử vong của các trẻ không bị co giật kèm sốt cùng độ tuổi.
Các nghiên cứu cũng cho thấy không có sự khác biệt về trí tuệ giữa các trẻ bị co giật do sốt và anh chị em cùng cha mẹ không bị co giật do sốt. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, sốt co giật có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, chẳng hạn như:
• Thiếu oxy não: Nếu co giật kéo dài hơn 5 phút, não có thể bị thiếu oxy, dẫn đến tổn thương não.
• Đau đầu: Trẻ có thể bị đau đầu sau khi bị sốt co giật.
• Tăng nguy cơ động kinh: Trẻ có tiền sử sốt co giật có nguy cơ cao mắc bệnh động kinh khi trưởng thành.
Cách xử trí tại nhà khi trẻ bị sốt co giật
Khi một trẻ bị sốt cao co giật, cha mẹ tại nhà có thể làm một vài động tác để xử trí, giúp kiểm soát tình huống co giật ở trẻ để giảm nguy cơ biến chứng như:
1. Bình tĩnh và đặt trẻ nằm nghiêng: Đặt trẻ lên một bề mặt cứng như sàn nhà hoặc giường và đặt trẻ nghiêng về một bên. Điều này giúp tránh trẻ bị nôn và thở dễ dàng hơn trong trường hợp trẻ nôn trong lúc co giật. Không gian xung quanh nên thật thoáng, không có vật gì cản trở.
2. Bảo vệ đầu trẻ: Đặt một cái gối hoặc khăn dưới đầu trẻ để tránh va đập đầu vào mặt đất.
3. Thời gian: Lưu ý thời gian khi trẻ bắt đầu co giật. Nếu cơn co giật kéo dài hơn 5 phút, bạn nên gọi cấp cứu ngay lập tức.
4. Kiểm tra môi trường xung quanh: Đảm bảo rằng không có vật thể nguy hiểm gần trẻ, như nước sôi, đồ sắc nhọn, hoặc nguy cơ trầy trật. Loại bỏ các nguy cơ này nếu có thể
5. Không cố gắng chèn ép cơn co giật: Cha mẹ không nên dùng sức để cố định hoặc gắp chặt cơ thể trẻ trong lúc co giật
6. Theo dõi thời gian co giật: Nếu cơn co giật kéo dài quá 5 phút, hoặc trẻ trải qua nhiều cơn co giật liên tiếp mà không tỉnh lại, bạn nên gọi cấp cứu hoặc đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.
Cách hạ sốt cho trẻ
Việc hạ sốt cho trẻ bị sốt co giật cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo an toàn cho trẻ. Dưới đây là một số bước và lưu ý:
• Đặt trẻ ở vị trí thoải mái dễ chịu, thông thoáng đường thở
• Làm mát cơ thể: Đặt trẻ trong môi trường mát mẻ, cởi bớt quần áo.
• Dùng khăn ướt mát: Làm ướt một chiếc khăn mềm bằng nước mát, sau đó lau nhẹ lên da của trẻ, đặc biệt ở vùng trán, cổ, nách và bàn chân. Đừng dùng nước lạnh, mà nên làm mát dần dần để tránh gây sốc cho trẻ.
• Tắm nước ấm: Nếu sốt không hạ xuống, bạn có thể tắm trẻ bằng nước ấm, không nên quá lạnh. Đảm bảo dùng nước ấm nhưng không nóng. Điều này giúp làm mát cơ thể trẻ.
• Sử dụng thuốc hạ sốt: Nếu được hướng dẫn bởi bác sĩ, bạn có thể sử dụng thuốc hạ sốt như paracetamol hoặc ibuprofen theo liều lượng được ghi trong hướng dẫn của bác sĩ hoặc trên hộp thuốc. Lưu ý rằng bạn nên theo dõi liều lượng cẩn thận và không dùng quá liều.
• Uống nhiều nước: Hãy đảm bảo trẻ duy trì sự hydrat hóa bằng cách cho trẻ uống nhiều nước. Nước giúp làm mát cơ thể và giữ cho trẻ không bị mất nước do sốt cao.
Sốt co giật không gây nguy hiểm nhưng cha mẹ hãy tuân theo hướng dẫn của bác sĩ và luôn làm mọi thứ một cách cẩn thận để đảm bảo an toàn cho trẻ trong trường hợp sốt co giật.
• Trẻ đột nhiên ngưng hoạt động và nhìn chằm chằm vào một điểm.
• Trẻ co giật toàn thân, có thể kèm theo sùi bọt mép, tiểu tiện hoặc đại tiện không tự chủ.
• Trẻ có thể mất ý thức trong thời gian co giật.
• Co giật thường kéo dài từ 1-2 phút và tự hết. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, co giật có thể kéo dài hơn 5 phút hoặc tái phát nhiều lần.
Co giật do sốt có 2 loại: đơn giản và phức tạp. Co giật do sốt phức tạp chiếm khoảng 1/3 tổng số ca co giật do sốt.
• Cơn co giật toàn thân, kiểu tăng trương lực và co cứng cơ.
• Thời gian co giật không quá 15 phút.
• Trẻ không rối loạn tri giác hay có bất kỳ dấu hiệu thần kinh nào sau cơn.
Co giật do sốt thể phức tạp:
• Co giật khu trú.
• Thời gian co giật kéo dài hơn 15 phút.
• Có từ 2 cơn co giật trở lên trong vòng 24 giờ.
Sốt co giật là do não bị kích thích quá mức, có thể do sốt cao hoặc các nguyên nhân khác. Sốt co giật thường không nguy hiểm và không gây tổn thương não, mặc dù co giật do sốt có thể gây lo lắng cho cha mẹ.
Các nghiên cứu cũng cho thấy không có sự khác biệt về trí tuệ giữa các trẻ bị co giật do sốt và anh chị em cùng cha mẹ không bị co giật do sốt. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, sốt co giật có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, chẳng hạn như:
• Thiếu oxy não: Nếu co giật kéo dài hơn 5 phút, não có thể bị thiếu oxy, dẫn đến tổn thương não.
• Đau đầu: Trẻ có thể bị đau đầu sau khi bị sốt co giật.
• Tăng nguy cơ động kinh: Trẻ có tiền sử sốt co giật có nguy cơ cao mắc bệnh động kinh khi trưởng thành.
Cách xử trí tại nhà khi trẻ bị sốt co giật
Khi một trẻ bị sốt cao co giật, cha mẹ tại nhà có thể làm một vài động tác để xử trí, giúp kiểm soát tình huống co giật ở trẻ để giảm nguy cơ biến chứng như:
1. Bình tĩnh và đặt trẻ nằm nghiêng: Đặt trẻ lên một bề mặt cứng như sàn nhà hoặc giường và đặt trẻ nghiêng về một bên. Điều này giúp tránh trẻ bị nôn và thở dễ dàng hơn trong trường hợp trẻ nôn trong lúc co giật. Không gian xung quanh nên thật thoáng, không có vật gì cản trở.
2. Bảo vệ đầu trẻ: Đặt một cái gối hoặc khăn dưới đầu trẻ để tránh va đập đầu vào mặt đất.
4. Kiểm tra môi trường xung quanh: Đảm bảo rằng không có vật thể nguy hiểm gần trẻ, như nước sôi, đồ sắc nhọn, hoặc nguy cơ trầy trật. Loại bỏ các nguy cơ này nếu có thể
5. Không cố gắng chèn ép cơn co giật: Cha mẹ không nên dùng sức để cố định hoặc gắp chặt cơ thể trẻ trong lúc co giật
6. Theo dõi thời gian co giật: Nếu cơn co giật kéo dài quá 5 phút, hoặc trẻ trải qua nhiều cơn co giật liên tiếp mà không tỉnh lại, bạn nên gọi cấp cứu hoặc đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.
Cách hạ sốt cho trẻ
Việc hạ sốt cho trẻ bị sốt co giật cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo an toàn cho trẻ. Dưới đây là một số bước và lưu ý:
• Đặt trẻ ở vị trí thoải mái dễ chịu, thông thoáng đường thở
• Làm mát cơ thể: Đặt trẻ trong môi trường mát mẻ, cởi bớt quần áo.
• Dùng khăn ướt mát: Làm ướt một chiếc khăn mềm bằng nước mát, sau đó lau nhẹ lên da của trẻ, đặc biệt ở vùng trán, cổ, nách và bàn chân. Đừng dùng nước lạnh, mà nên làm mát dần dần để tránh gây sốc cho trẻ.
• Sử dụng thuốc hạ sốt: Nếu được hướng dẫn bởi bác sĩ, bạn có thể sử dụng thuốc hạ sốt như paracetamol hoặc ibuprofen theo liều lượng được ghi trong hướng dẫn của bác sĩ hoặc trên hộp thuốc. Lưu ý rằng bạn nên theo dõi liều lượng cẩn thận và không dùng quá liều.
• Uống nhiều nước: Hãy đảm bảo trẻ duy trì sự hydrat hóa bằng cách cho trẻ uống nhiều nước. Nước giúp làm mát cơ thể và giữ cho trẻ không bị mất nước do sốt cao.
Sốt co giật không gây nguy hiểm nhưng cha mẹ hãy tuân theo hướng dẫn của bác sĩ và luôn làm mọi thứ một cách cẩn thận để đảm bảo an toàn cho trẻ trong trường hợp sốt co giật.